W kryzysie i zagrożeniu życia dzwoń 112. Wsparcie dla Osób Dorosłych 800 70 2222. Kryzysowy Telefon Zaufania: 116 123. Niebieska Linia 800 120 002. Więcej numerów

Słownik

Słownik pojęć

Tu wyjaśniam prostym językiem pojęcia, które pojawiają się w poradnikach - od stresu i lęku po metody pomocy. Wybierz literę, grupę albo wpisz słowo, którego szukasz.

84 hasła

Szukaj w słowniku (można użyć wyrażenia regularnego)

Grupa

Hasło Definicja

Pamięć

Grupa - Pojęcia podstawowe

Pamięć to podstawowa zdolność poznawcza umożliwiająca rejestrowanie, magazynowanie oraz późniejsze odtwarzanie informacji, przeżytych doświadczeń i wyuczonych umiejętności. Stanowi ona podstawę uczenia się, logicznego myślenia…

Pamięć długotrwała

Grupa - Pojęcia podstawowe

Pamięć długotrwała to struktura pamięciowa o potencjalnie nieograniczonej pojemności i trwałym czasie przechowywania informacji. Odpowiada ona za gromadzenie wiedzy o świecie, wspomnień z przeszłości, wyuczonych pojęć oraz…

Pamięć krótkotrwała

Grupa - Pojęcia podstawowe

Pamięć krótkotrwała to system pamięciowy odpowiedzialny za tymczasowe przechowywanie niewielkiej ilości informacji przez krótki czas, zazwyczaj od kilkunastu do kilkudziesięciu sekund. Stanowi ona przestrzeń operacyjną umysłu, w…

Pamięć proceduralna

Grupa - Pojęcia podstawowe

Pamięć proceduralna to rodzaj pamięci długotrwałej odpowiedzialny za nabywanie, przechowywanie i automatyczne wykonywanie umiejętności ruchowych oraz poznawczych. Obejmuje ona wiedzę dotyczącą tego, jak wykonywać określone…

Pamięć robocza

Grupa - Stres, lęk i ciało

Pamięć robocza to układ poznawczy odpowiedzialny za tymczasowe przechowywanie i jednoczesne przetwarzanie informacji niezbędnych do wykonywania bieżących, złożonych zadań umysłowych. Umożliwia ona logiczne myślenie, rozumienie…

Pamięć sensoryczna

Grupa - Pojęcia podstawowe

Pamięć sensoryczna to wstępny etap przetwarzania informacji pamięciowych, który polega na bardzo krótkim rejestrowaniu dokładnego obrazu bodźców przez narządy zmysłów. Działa ona poza bezpośrednią kontrolą świadomości…

Pamięć traumatyczna

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Pamięć traumatyczna to specyficzny sposób zapisu, przechowywania oraz odtwarzania doświadczeń związanych z przeżyciem skrajnego stresu lub bezpośredniego zagrożenia. W przeciwieństwie do zwykłych wspomnień autobiograficznych…

Paradoksalna intencja

Grupa - Metody i techniki pomocy

Paradoksalna intencja to technika psychoterapeutyczna polegająca na celowym zachęceniu samego siebie do doświadczenia objawu lub sytuacji budzącej lęk, zamiast podejmowania prób walki z nimi. Metoda ta opiera się na założeniu, że…

Paraliż decyzyjny

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Paraliż decyzyjny to stan psychicznego zablokowania i silnej niemocy, w którym człowiek odczuwa skrajną trudność w dokonaniu wyboru pomiędzy dostępnymi opcjami, nawet przy posiadaniu odpowiednich informacji. Zjawisko to nasila…

Paranoja

Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne

Paranoja to stan psychiczny charakteryzujący się obecnością usystematyzowanych urojeń, najczęściej o charakterze prześladowczym, ksobnym lub wielkościowym, przy jednoczesnym zachowaniu spójności logicznej myślenia w innych…

Parentyfikacja

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Parentyfikacja to zjawisko w systemie rodzinnym, polegające na odwróceniu tradycyjnych ról, w wyniku którego dziecko przejmuje odpowiedzialność za emocjonalne lub praktyczne potrzeby swoich rodziców bądź rodzeństwa. Dzieje się…

Pasywna agresja

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Pasywna agresja to niebezpośredni sposób wyrażania złości, urazy, oporu lub niezadowolenia, który zastępuje otwartą i szczerą komunikację. Osoba stosująca ten mechanizm unika jawnej konfrontacji, demonstrując swoje negatywne…

Perfekcjonizm

Grupa - Pojęcia podstawowe

Perfekcjonizm to tendencja do wyznaczania sobie nierealistycznie wysokich standardów działania, połączona z surową samokrytyką oraz uzależnianiem poczucia własnej wartości od osiąganych wyników. Osoba o takich cechach postrzega…

Perswazja

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Perswazja to proces komunikacyjny, w którym jedna osoba dąży do zmiany lub ukształtowania postaw, przekonań bądź zachowań drugiej osoby za pomocą racjonalnych argumentów, emocji lub odwołań do wspólnych wartości. W odróżnieniu od…

Pesymizm

Grupa - Nastrój, rozwój i uważność

Pesymizm to tendencja do przewidywania niekorzystnego obrotu spraw oraz interpretowania zdarzeń w sposób negatywny. Osoba przejawiająca tę dyspozycję często zakłada niepowodzenie własnych działań i obawia się trudności nawet w…

Pewność siebie

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Pewność siebie to stan psychiczny i realistyczne przekonanie o własnych możliwościach, umiejętnościach oraz gotowości do radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami. Opiera się na zaufaniu do swoich decyzji, zdolności do wyrażania…

Pierwsza pomoc psychologiczna

Grupa - Metody i techniki pomocy

Pierwsza pomoc psychologiczna to humanitarne, wspierające i praktyczne działanie skierowane do osoby przeżywającej ostry stres w wyniku nagłego, trudnego wydarzenia lub kryzysu. Jej celem jest zapewnienie natychmiastowego…

Pigmalionizm

Grupa - Pojęcia podstawowe

Pigmalionizm to zjawisko psychologiczne polegające na dążeniu do ukształtowania drugiego człowieka według własnego, wyidealizowanego wzorca. Osoba przejawiająca takie tendencje narzuca partnerowi, dziecku lub współpracownikowi…

Plan bezpieczeństwa

Grupa - Metody i techniki pomocy

Plan bezpieczeństwa to pisemny, ustrukturyzowany zbiór kroków i strategii radzenia sobie, opracowany w celu zapobiegania zagrożeniu życia lub zdrowia w sytuacji gwałtownego pogorszenia stanu psychicznego. Zawiera on listę…

Poczucie bezpieczeństwa

Grupa - Pojęcia podstawowe

Poczucie bezpieczeństwa to podstawowy stan psychiczny, charakteryzujący się wewnętrznym spokojem, zaufaniem do otoczenia oraz przekonaniem o braku bezpośredniego zagrożenia. Umożliwia ono człowiekowi swobodny rozwój, wchodzenie w…

Poczucie ciągłości siebie

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Poczucie ciągłości siebie to wewnętrzne doświadczenie bycia tą samą osobą na przestrzeni czasu, pomimo zachodzących zmian biologicznych, życiowych ról czy trudnych doświadczeń. Stanowi ono fundament tożsamości, który łączy…

Poczucie krzywdy

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Poczucie krzywdy to złożony stan emocjonalny wynikający z przekonania o doznaniu niesprawiedliwego zranienia, odrzucenia lub wykorzystania przez innych ludzi albo los. Łączy w sobie ból, bezsilność, żal oraz złość skierowaną na…

Poczucie niesprawiedliwości

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Poczucie niesprawiedliwości to bolesna reakcja emocjonalna wywołana przekonaniem, że doświadczone cierpienie, strata, choroba lub rozstanie są niezasłużone i sprzeczne z zasadami elementarnego porządku moralnego. Zjawisko to…

Poczucie niższości

Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne

Poczucie niższości to utrwalony stan psychiczny i głębokie przekonanie jednostki o byciu gorszą, mniej wartościową, wadliwą lub mniej kompetentną w porównaniu z innymi ludźmi. Zjawisko to wiąże się z ciągłym, niekorzystnym…

Poczucie przynależności

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Poczucie przynależności to fundamentalne doświadczenie emocjonalne polegające na byciu akceptowaną, ważną i integralną częścią określonej grupy, rodziny lub społeczności. Opiera się na przekonaniu, że człowiek jest widziany…

Poczucie pustki

Grupa - Pojęcia podstawowe

Poczucie pustki to stan emocjonalny charakteryzujący się subiektywnym doświadczeniem wewnętrznego braku, obojętności, utraty sensu życia oraz odcięcia od własnych uczuć i innych ludzi. Osoba go doświadczająca może czuć się…

Poczucie sensu

Grupa - Pojęcia podstawowe

Poczucie sensu to wewnętrzne przekonanie, że własne życie ma wartość, cel oraz spójny kierunek. Obejmuje ono rozumienie swoich doświadczeń, poczucie sprawczości oraz świadomość, do czego człowiek dąży każdego dnia. Nie wynika…

Poczucie sensu pracy

Grupa - Praca i organizacje

Poczucie sensu pracy to subiektywne przekonanie pracownika, że wykonywane przez niego zadania zawodowe mają realną wartość, służą ważnemu celowi i przynoszą pożytek innym. Wiąże się z poczuciem dopasowania własnych wartości do…

Poczucie skuteczności

Grupa - Nastrój, rozwój i uważność

Poczucie skuteczności to wewnętrzne przekonanie człowieka o własnej zdolności do pomyślnego zrealizowania określonego zadania, pokonania przeszkód lub poradzenia sobie z nowym wyzwaniem. Koncepcja ta odnosi się do zaufania we…

Poczucie utraty kontroli

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Poczucie utraty kontroli to obezwładniające doświadczenie psychiczne, w którym człowiek odnosi wrażenie braku jakiegokolwiek wpływu na własne reakcje cielesne, przebieg myśli, stan emocjonalny lub bieg wydarzeń zewnętrznych. Stan…