W kryzysie i zagrożeniu życia dzwoń 112. Wsparcie dla Osób Dorosłych 800 70 2222. Kryzysowy Telefon Zaufania: 116 123. Niebieska Linia 800 120 002. Więcej numerów
Słownik
Słownik pojęć
Tu wyjaśniam prostym językiem pojęcia, które pojawiają się w poradnikach - od stresu i lęku po metody pomocy. Wybierz literę, grupę albo wpisz słowo, którego szukasz.
637 haseł
Grupa
| Hasło | Definicja |
|---|---|
Adaptacja | Grupa - Trauma, kryzys i strata Adaptacja to naturalny proces psychologiczny i behawioralny, w którym człowiek stopniowo dopasowuje swoje emocje, sposób myślenia oraz codzienne nawyki do zmieniających się warunków otoczenia lub nowych sytuacji życiowych.… |
Adaptacja społeczna | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Adaptacja społeczna to proces dostosowywania się jednostki do norm, zasad, ról oraz oczekiwań panujących w określonym środowisku lub grupie. Zjawisko to obejmuje przyswajanie wzorców zachowań, które ułatwiają codzienne… |
Adaptacja zawodowa | Grupa - Praca i organizacje Adaptacja zawodowa to proces przystosowania się osoby do wymagań, obowiązków, standardów oraz kultury organizacyjnej obowiązującej na danym stanowisku pracy. Obejmuje ona zarówno opanowanie niezbędnych umiejętności merytorycznych… |
ADHD u dorosłych | Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne ADHD u dorosłych to zespół neurorozwojowy charakteryzujący się odmiennym sposobem przetwarzania bodźców oraz specyficznym funkcjonowaniem układu nerwowego, który wpływa na regulację uwagi, impulsywność i poziom pobudzenia. Nie… |
Adrenalina | Grupa - Stres, lęk i ciało Adrenalina to hormon wytwarzany przez nadnercza oraz neuroprzekaźnik, który odpowiada za natychmiastową mobilizację organizmu w reakcji na stres, nagłe zagrożenie lub intensywny wysiłek fizyczny. Pod jej wpływem serce zaczyna bić… |
Adultyzm | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Adultyzm to forma uprzedzenia i systemowej dyskryminacji dzieci oraz młodzieży ze strony dorosłych, oparta na założeniu, że dorośli posiadają wyższą wartość i wyłączne prawo do podejmowania decyzji. Postawa ta wyraża się w… |
Afekt | Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne Afekt to krótkotrwały, intensywny stan emocjonalny, który pojawia się gwałtownie w odpowiedzi na silny bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny. Stan ten charakteryzuje się wyrazistą ekspresją mimiczną, ruchową oraz nagłą reakcją… |
Ageizm | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Ageizm to dyskryminacja, uprzedzenie oraz stereotypizacja osób wyłącznie ze względu na ich wiek metrykalny. Zjawisko to najczęściej dotyka osoby starsze, przejawiając się w postrzeganiu ich jako niesamodzielnych lub biernych… |
Agorafobia | Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne Agorafobia to zaburzenie lękowe charakteryzujące się nasilonym lękiem przed przebywaniem w miejscach lub sytuacjach, z których szybkie wydostanie się mogłoby być trudne, wstydliwe lub w których uzyskanie natychmiastowej pomocy… |
Agresja | Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne Agresja to każde świadome lub impulsywne zachowanie fizyczne, słowne bądź relacyjne, którego celem lub skutkiem jest naruszenie granic, zadanie bólu, wyrządzenie szkody albo zastraszenie innej osoby. W psychologii wyraźnie… |
Akceptacja | Grupa - Nastrój, rozwój i uważność Akceptacja to postawa psychologiczna polegająca na świadomym uznawaniu bieżących faktów, emocji oraz myśli dokładnie takimi, jakimi się pojawiają, bez prób ich natychmiastowego tłumienia czy wypierania. Stanowi ona fundament… |
Akceptacja bólu | Grupa - Stres, lęk i ciało Akceptacja bólu to psychologiczna postawa polegająca na świadomym dopuszczeniu obecności nieprzyjemnych doznań fizycznych bez podejmowania nieustannej, wyczerpującej walki z ich istnieniem. Nie oznacza ona rezygnacji, poddania… |
Akceptacja choroby | Grupa - Trauma, kryzys i strata Akceptacja choroby to wieloetapowy proces psychologiczny polegający na uznaniu faktu diagnozy oraz realnych ograniczeń wynikających ze stanu zdrowia, bez popadania w bezradność czy negację. Nie oznacza ona kapitulacji ani… |
Aktywizacja behawioralna | Grupa - Metody i techniki pomocy Aktywizacja behawioralna to ustrukturyzowana metoda psychoterapeutyczna, która polega na stopniowym zwiększaniu zaangażowania w wartościowe, przyjemne i celowe czynności w celu przerwania błędnego koła wycofania oraz poprawy… |
Aktywizacja społeczna | Grupa - Praca i organizacje Aktywizacja społeczna to ogół zorganizowanych działań i procesów mających na celu pobudzenie jednostek lub grup do aktywności, samodzielności oraz pełnego uczestnictwa w życiu społecznym i zawodowym. Obejmuje rozwijanie… |
Aktywne słuchanie | Grupa - Metody i techniki pomocy Aktywne słuchanie to ustrukturyzowana technika komunikacyjna polegająca na pełnym skupieniu uwagi na rozmówcy, intencjonalnym powstrzymaniu się od oceniania oraz regularnym upewnianiu się, czy właściwie odczytujemy przekazywane… |
Aleksytymia | Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne Aleksytymia to cecha osobowości lub stan psychiczny objawiający się wyraźną trudnością w rozpoznawaniu, różnicowaniu oraz słownym opisywaniu własnych emocji i stanów wewnętrznych. Osoby z tym rysem często interpretują… |
Altruizm wzajemny | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Altruizm wzajemny to mechanizm zachowania społecznego, w którym jednostka podejmuje działania na rzecz innej osoby kosztem własnych zasobów, opierając się na oczekiwaniu późniejszej wzajemności. W psychologii ewolucyjnej i… |
Ambicja | Grupa - Nastrój, rozwój i uważność Ambicja to względnie trwała dyspozycja osobowościowa przejawiająca się w dążeniu do osiągania wyznaczonych celów, doskonalenia umiejętności oraz zdobywania sukcesu i uznania społecznego. W psychologii postrzega się ją jako… |
Ambiwalencja emocjonalna | Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne Ambiwalencja emocjonalna to jednoczesne doświadczanie sprzecznych uczuć, postaw lub motywacji wobec tej samej osoby, sytuacji, zjawiska albo podejmowanej decyzji życiowej. Stan ten przejawia się na przykład jednoczesnym… |
Ambiwertyk | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Ambiwertyk to osoba wykazująca zrównoważony profil na wymiarze introwersji i ekstrawersji, łącząca cechy obu tych typów osobowości w zależności od sytuacji. W psychologii różnic indywidualnych ambiwersja opisuje większość… |
Analiza funkcjonalna | Grupa - Proces pomocy psychologicznej Analiza funkcjonalna to metoda badania zachowania polegająca na dokładnym opisie sytuacji wyzwalającej, samej reakcji człowieka oraz bezpośrednich i długofalowych konsekwencji tego działania. Pomaga ona zrozumieć, dlaczego dana… |
Anhedonia | Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne Anhedonia to stan psychiczny charakteryzujący się znacznym osłabieniem lub całkowitą utratą zdolności do odczuwania przyjemności, radości oraz satysfakcji z aktywności, które dotychczas były dla danej osoby źródłem zadowolenia.… |
Apatia | Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne Apatia to stan psychiczny charakteryzujący się wyraźnym spadkiem motywacji, obojętnością emocjonalną oraz brakiem zainteresowania sprawami, które wcześniej sprawiały przyjemność lub angażowały uwagę. Osoba doświadczająca apatii… |
Archetyp | Grupa - Pojęcia podstawowe Archetyp to pierwotny, uniwersalny wzorzec myślenia, przeżywania i zachowania, obecny w psychice ludzkiej niezależnie od kultury czy epoki. Pojęcie to wywodzi się z psychologii głębi, gdzie zostało opisane jako element… |
Asertywność | Grupa - Pojęcia podstawowe Asertywność to umiejętność psychospołeczna polegająca na otwartym, bezpośrednim i uczciwym wyrażaniu własnych myśli, emocji, potrzeb oraz przekonań, przy jednoczesnym poszanowaniu praw i granic innych ludzi. Nie jest ona wrodzoną… |
Aspiracje | Grupa - Nastrój, rozwój i uważność Aspiracje to pragnienia, zamierzenia oraz dążenia jednostki ukierunkowane na osiągnięcie określonych celów życiowych, edukacyjnych, zawodowych lub osobistych. W ujęciu psychologicznym odzwierciedlają one system wartości… |
Atak paniki | Grupa - Pojęcia podstawowe Atak paniki to nagły, gwałtowny epizod obezwładniającego lęku i silnego dyskomfortu psychofizycznego, który osiąga szczytowe nasilenie w ciągu kilku minut i zazwyczaj samoistnie ustępuje po kilkunastu lub kilkudziesięciu… |
Atrakcyjność interpersonalna | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Atrakcyjność interpersonalna to pozytywne nastawienie do drugiej osoby, obejmujące tendencję do poszukiwania z nią kontaktu, lubienia jej oraz wchodzenia w bliższe relacje. Pojęcie to opisuje siłę przyciągania między ludźmi… |
Atrybucja wewnętrzna | Grupa - Pojęcia podstawowe Atrybucja wewnętrzna to proces wnioskowania o przyczynach zachowania danej osoby lub własnego postępowania poprzez przypisywanie ich czynnikom podmiotowym. Do czynników tych zalicza się cechy osobowości, zdolności, motywację… |