W kryzysie i zagrożeniu życia dzwoń 112. Wsparcie dla Osób Dorosłych 800 70 2222. Kryzysowy Telefon Zaufania: 116 123. Niebieska Linia 800 120 002. Więcej numerów

Słownik

Słownik pojęć

Tu wyjaśniam prostym językiem pojęcia, które pojawiają się w poradnikach - od stresu i lęku po metody pomocy. Wybierz literę, grupę albo wpisz słowo, którego szukasz.

29 haseł

Szukaj w słowniku (można użyć wyrażenia regularnego)

Grupa

Hasło Definicja

Techniki relaksacyjne

Grupa - Pojęcia podstawowe

Techniki relaksacyjne to różnorodne metody i ćwiczenia mające na celu obniżenie poziomu pobudzenia psychofizjologicznego, redukcję napięcia mięśniowego oraz wyciszenie reakcji stresowej organizmu. Obejmują one świadome…

Temperament

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Temperament to zespół względnie stałych, wrodzonych i biologicznie uwarunkowanych cech osobowości, które ujawniają się już we wczesnym dzieciństwie. Określa formalne parametry zachowania, takie jak poziom energii życiowej, tempo…

Terapia EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing)

Grupa - Pojęcia podstawowe

Terapia EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) to ustrukturyzowana metoda psychoterapeutyczna stosowana przede wszystkim w pracy z następstwami doświadczeń traumatycznych i trudnych wydarzeń życiowych. Polega na…

Terapia lustrzana

Grupa - Metody i techniki pomocy

Terapia lustrzana to metoda rehabilitacji i wsparcia terapeutycznego, która wykorzystuje lustrzane odbicie zdrowej kończyny do wywołania w mózgu wrażenia prawidłowego ruchu i czucia kończyny chorej lub amputowanej. Dzięki…

Terapia par

Grupa - Metody i techniki pomocy

Terapia par to wyspecjalizowana forma pomocy psychologicznej skierowana do osób pozostających w związku, które doświadczają trudności w porozumieniu, kryzysu relacyjnego lub pragną pogłębić wzajemną bliskość. Spotkania z…

Terapia poznawczo-behawioralna

Grupa - Pojęcia podstawowe

Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) to ustrukturyzowany i poparty licznymi dowodami nurt psychoterapii, który opiera się na założeniu, że sposób interpretowania rzeczywistości bezpośrednio wpływa na przeżywane emocje, zachowania…

Terapia poznawczo-behawioralna bezsenności (CBT-I)

Grupa - Metody i techniki pomocy

Terapia poznawczo-behawioralna bezsenności (CBT-I) to ustrukturyzowana, krótkoterminowa metoda leczenia przewlekłych trudności ze snem o udokumentowanej skuteczności. Koncentruje się na identyfikacji i modyfikacji czynników…

Terapia przetwarzania poznawczego

Grupa - Metody i techniki pomocy

Terapia przetwarzania poznawczego (CPT) to ustrukturyzowana metoda psychoterapii poznawczo-behawioralnej, opracowana specjalnie w celu pomocy osobom zmagającym się z zespołem stresu pourazowego oraz następstwami trudnych…

Terapia zorientowana na ciało

Grupa - Metody i techniki pomocy

Terapia zorientowana na ciało to podejście psychoterapeutyczne integrujące pracę z psychiką z uważną obserwacją doznań somatycznych, chronicznych napięć mięśniowych oraz poziomu pobudzenia układu nerwowego. Opiera się na…

Tęsknota

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Tęsknota to złożony stan emocjonalny wywołany poczuciem braku, utraty lub oddalenia od kogoś lub czegoś, co miało dla człowieka istotną wartość. Może dotyczyć bliskiej osoby, utraconej relacji, minionego etapu życia, dawnego…

Test psychologiczny

Grupa - Proces pomocy psychologicznej

Test psychologiczny to standaryzowane narzędzie diagnostyczne, które służy do obiektywnego pomiaru określonych cech osobowości, zdolności poznawczych, emocji lub wzorców zachowania. Procedura badania opiera się na ściśle…

Tłumienie emocji

Grupa - Nastrój, rozwój i uważność

Tłumienie emocji to świadomy lub automatyczny proces powstrzymywania ekspresji uczuć, ukrywania ich przed otoczeniem oraz unikania ich bezpośredniego doświadczania. Osoba stosująca ten mechanizm stara się nie okazywać gniewu…

Toksyczna relacja

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Toksyczna relacja to powtarzalny układ interpersonalny, w którym bezpośredni kontakt między osobami regularnie narusza dobrostan psychiczny, poczucie bezpieczeństwa oraz osobiste granice przynajmniej jednej ze stron. Taka…

Tolerancja

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Tolerancja to postawa charakteryzująca się szacunkiem, akceptacją oraz poszanowaniem różnorodności poglądów, zachowań i tożsamości innych osób. Nie oznacza ona bezkrytycznej aprobaty czy rezygnacji z własnych przekonań, lecz…

Tożsamość

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Tożsamość to dynamiczny, a zarazem względnie spójny i trwały obraz samego siebie, obejmujący świadomość własnych cech, wyznawanych wartości, celów życiowych oraz przynależności do określonych grup społecznych. Stanowi wewnętrzną…

Tożsamość po stracie

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Tożsamość po stracie to proces głębokiej rekonstrukcji obrazu samego siebie, który następuje po utracie bliskiej osoby, relacji, zdrowia, pracy czy dotychczasowej roli społecznej. Gdy znika kluczowy element definiujący…

Trafność testu psychologicznego

Grupa - Proces pomocy psychologicznej

Trafność testu psychologicznego to jedna z najważniejszych właściwości psychometrycznych narzędzia diagnostycznego, określająca stopień, w jakim test rzeczywiście mierzy tę cechę, zmienną lub trudność, do badania której został…

Trauma

Grupa - Pojęcia podstawowe

Trauma to psychologiczny stan przeciążenia będący następstwem wydarzeń, które gwałtownie naruszyły poczucie bezpieczeństwa, integralność fizyczną lub podstawowe poczucie kontroli nad własnym życiem. Doświadczenie traumatyczne…

Trauma medyczna

Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne

Trauma medyczna to specyficzny rodzaj urazu psychicznego będący następstwem procedur medycznych, nagłej hospitalizacji, bolesnych zabiegów lub poważnych diagnoz, które zostały przeżyte jako bezpośrednie zagrożenie życia, źródło…

Trauma międzypokoleniowa

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Trauma międzypokoleniowa to zjawisko przenoszenia psychicznych, emocjonalnych i relacyjnych konsekwencji traumatycznych wydarzeń z osób, które ich bezpośrednio doświadczyły, na kolejne pokolenia w rodzinie. Choć potomkowie nie…

Trauma relacyjna

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Trauma relacyjna to forma urazu psychicznego powstała w wyniku powtarzających się doświadczeń odrzucenia, zaniedbania emocjonalnego, przemocy lub naruszania granic w bliskich związkach z ważnymi osobami. Zamiast pojedynczego…

Trauma wtórna

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Trauma wtórna to zespół negatywnych reakcji emocjonalnych i poznawczych, rozwijający się u osób mających częsty, bezpośredni kontakt z ludźmi dotkniętymi ciężkimi zdarzeniami traumatycznymi. Zjawisko to pojawia się na skutek…

Trauma z dzieciństwa

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Trauma z dzieciństwa to zespół głębokich śladów psychicznych oraz fizjologicznych powstałych w wyniku obciążających, zagrażających lub raniących zdarzeń przeżytych we wczesnych latach życia. Doświadczenia te mogą obejmować…

Trauma złożona

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Trauma złożona to specyficzny rodzaj urazu psychicznego, będący wynikiem długotrwałego, wielokrotnego narażenia na skrajnie trudne i raniące doświadczenia, z których jednostka nie miała możliwości bezpiecznej ucieczki.…

Triangulacja

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Triangulacja to destrukcyjny wzorzec relacyjny polegający na włączaniu trzeciej osoby do nierozwiązanego konfliktu lub napięcia istniejącego między dwojgiem ludzi. Mechanizm ten służy odwróceniu uwagi od rzeczywistego źródła…

Trójczynnikowa teoria miłości

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Trójczynnikowa teoria miłości to koncepcja psychologiczna opisująca miłość jako relację złożoną z trzech powiązanych ze sobą komponentów: intymności, namiętności oraz zaangażowania. Model ten zakłada, że wzajemne proporcje i…

Trudność w zaufaniu

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Trudność w zaufaniu to stan psychiczny charakteryzujący się głęboką obawą przed powierzeniem innym swoich emocji, potrzeb, osobistych informacji lub odpowiedzialności. Osoba zmagająca się z tym problemem stale spodziewa się…

Trudności z koncentracją

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Trudności z koncentracją to stan osłabienia zdolności do skupiania, utrzymywania oraz elastycznego przenoszenia uwagi na wykonywanym zadaniu lub docierających bodźcach. Osoba doświadczająca tego objawu ma problem z organizacją…

Tryb przetrwania

Grupa - Stres, lęk i ciało

Tryb przetrwania to stan przewlekłej mobilizacji układu nerwowego, w którym cała energia i zasoby psychiczne człowieka zostają podporządkowane jednemu celowi: przetrwaniu odczuwanego zagrożenia lub przeciążenia. W tym stanie…