W kryzysie i zagrożeniu życia dzwoń 112. Wsparcie dla Osób Dorosłych 800 70 2222. Kryzysowy Telefon Zaufania: 116 123. Niebieska Linia 800 120 002. Więcej numerów
Słownik
Słownik pojęć
Tu wyjaśniam prostym językiem pojęcia, które pojawiają się w poradnikach - od stresu i lęku po metody pomocy. Wybierz literę, grupę albo wpisz słowo, którego szukasz.
637 haseł
Grupa
| Hasło | Definicja |
|---|---|
Wykluczenie z zespołu | Grupa - Praca i organizacje Wykluczenie z zespołu to sytuacja, w której pracownik lub członek grupy zostaje celowo bądź nieświadomie odsunięty od wspólnych działań, swobodnego przepływu informacji oraz podejmowania decyzji. Zjawisko to bywa formą biernej… |
Wypalenie rodzicielskie | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Wypalenie rodzicielskie to zespół przewlekłego wyczerpania fizycznego i emocjonalnego wynikający z długotrwałego stresu związanego z pełnieniem roli rodzica, przy braku wystarczających zasobów do radzenia sobie z codziennymi… |
Wypalenie zawodowe | Grupa - Pojęcia podstawowe Wypalenie zawodowe to syndrom będący bezpośrednim wynikiem przewlekłego, nieefektywnie zarządzonego stresu w miejscu pracy, który prowadzi do głębokiego wyczerpania organizmu. Charakteryzuje się utratą energii życiowej… |
Wypieranie myśli | Grupa - Pojęcia podstawowe Wypieranie myśli to świadomy lub automatyczny proces psychologiczny polegający na próbie usuwania ze świadomości niechcianych treści, wspomnień, wyobrażeń bądź impulsów. Osoba stosująca tę strategię dąży do uniknięcia cierpienia… |
Wysoka wrażliwość | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Wysoka wrażliwość, określana naukowo jako wrażliwość przetwarzania sensorycznego, to wrodzona cecha układu nerwowego, a nie jednostka chorobowa czy zaburzenie. Osoby o tej cesze silniej odbierają bodźce z otoczenia, głębiej… |
Wytrwałość | Grupa - Nastrój, rozwój i uważność Wytrwałość to zdolność do konsekwentnego dążenia do wyznaczonych celów i kontynuowania podjętych działań pomimo pojawiających się trudności, zmęczenia, zwątpienia czy braku natychmiastowych rezultatów. Jest to kluczowy zasób… |
Wyuczona bezradność | Grupa - Pojęcia podstawowe Wyuczona bezradność to stan psychiczny, w którym człowiek dochodzi do przekonania, że jego działania nie przyniosą żadnej zmiany i nie ma wpływu na bieg wydarzeń. Zjawisko to rozwija się najczęściej w wyniku powtarzających się… |
Wywiad psychologiczny | Grupa - Metody i techniki pomocy Wywiad psychologiczny to ustrukturyzowana rozmowa diagnostyczna prowadzona przez specjalistę, której celem jest zebranie szczegółowych informacji o trudnościach, historii życia i codziennym funkcjonowaniu osoby zgłaszającej się… |
Wyzwalacz | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Wyzwalacz to bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny, który wywołuje nagłą, intensywną reakcję emocjonalną, fizjologiczną bądź behawioralną, często nieproporcjonalną do bieżących okoliczności. Może nim być konkretny dźwięk, zapach… |
Wzajemność w relacji | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Wzajemność w relacji to fundamentalna zasada bliskich więzi, polegająca na zrównoważonej wymianie emocjonalnej, trosce, uwadze oraz obopólnym zaangażowaniu obojga partnerów. Nie oznacza ona mechanicznego rozliczania każdego… |
Wzmocnienie negatywne | Grupa - Nastrój, rozwój i uważność Wzmocnienie negatywne to procedura w warunkowaniu sprawczym polegająca na usunięciu, redukcji lub uniknięciu nieprzyjemnego bodźca awersyjnego w następstwie określonego zachowania, co prowadzi do zwiększenia częstotliwości… |
Wzmocnienie pozytywne | Grupa - Nastrój, rozwój i uważność Wzmocnienie pozytywne to podstawowa procedura w warunkowaniu sprawczym polegająca na podaniu określonego bodźca po wystąpieniu danego zachowania, co skutkuje wzrostem prawdopodobieństwa ponownego pojawienia się tej reakcji w… |
Wzmocnienie przerywane | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Wzmocnienie przerywane to mechanizm psychologiczny wywodzący się z behawioryzmu, polegający na nieregularnym i nieprzewidywalnym nagradzaniu określonych zachowań. Ponieważ jednostka nigdy nie wie, kiedy dokładnie spotka ją… |
Wzruszenie | Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne Wzruszenie to złożony stan emocjonalny wywołany kontaktem z sytuacją, gestem lub dziełem o szczególnym znaczeniu osobistym, moralnym bądź estetycznym. Zjawisko to łączy w sobie elementy łagodnego smutku, radości, wdzięczności… |
Zaangażowanie w pracę | Grupa - Praca i organizacje Zaangażowanie w pracę to pozytywny, stabilny stan psychiczny charakteryzujący się wysokim poziomem energii, poczuciem sensu oraz głębokim pochłonięciem wykonywanymi zadaniami zawodowymi. Osoba zaangażowana odczuwa satysfakcję ze… |
Zabawa | Grupa - Nastrój, rozwój i uważność Zabawa to dobrowolna aktywność podejmowana dla przyjemności oraz relaksu, niemająca bezpośredniego celu utylitarnego. Działanie to angażuje wyobraźnię, ciekawość oraz procesy poznawcze, sprzyjając regulacji emocjonalnej i… |
Zaburzenia lękowe | Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne Zaburzenia lękowe to grupa powszechnych trudności psychicznych, w których uczucie niepokoju, napięcia i obawy osiąga nadmierne nasilenie oraz utrzymuje się przez dłuższy czas. W przeciwieństwie do naturalnego, adaptacyjnego lęku… |
Zaburzenie adaptacyjne | Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne Zaburzenie adaptacyjne to stan wzmożonego napięcia emocjonalnego i trudności w codziennym funkcjonowaniu, pojawiający się w bezpośredniej odpowiedzi na jedno lub więcej znaczących, stresujących wydarzeń życiowych. Może być… |
Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne | Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne to stan ze sfery zdrowia psychicznego, charakteryzujący się obecnością nawracających, natrętnych myśli, obrazów lub impulsów oraz przymusowych czynności fizycznych bądź mentalnych. Osoba… |
Zaburzenie osobowości borderline | Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne Zaburzenie osobowości borderline, określane również jako osobowość z pogranicza, to złożony wzorzec funkcjonowania psychicznego charakteryzujący się wyraźną niestabilnością emocji, relacji interpersonalnych, obrazu samego siebie… |
Zaburzenie osobowości unikającej | Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne Zaburzenie osobowości unikającej, znane również jako osobowość lękliwa, to utrwalony wzorzec funkcjonowania psychicznego charakteryzujący się wszechogarniającym poczuciem nieadekwatności, skrajną wrażliwością na negatywną ocenę… |
Zaburzenie paniczne | Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne Zaburzenie paniczne to postać zaburzenia lękowego charakteryzująca się nawracającymi, niespodziewanymi napadami paniki, które nie są ograniczone do konkretnych sytuacji ani zewnętrznych zagrożeń. Napad taki to nagły epizod… |
Zaburzenie stresu ostrego | Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne Zaburzenie stresu ostrego to przemijający zespół intensywnych reakcji psychicznych oraz fizjologicznych, który może pojawić się bezpośrednio po doświadczeniu sytuacji zagrażającej życiu lub zdrowiu. Stan ten rozwija się w ciągu… |
Zachowania zabezpieczające | Grupa - Stres, lęk i ciało Zachowania zabezpieczające to działania podejmowane przez osobę doświadczającą lęku w celu zapobieżenia wyobrażonemu niebezpieczeństwu, zminimalizowania dyskomfortu lub ukrycia objawów zdenerwowania przed otoczeniem. Mogą… |
Zachowanie prospołeczne | Grupa - Pojęcia podstawowe Zachowanie prospołeczne to każde dobrowolne i celowe działanie jednostki ukierunkowane na przyniesienie korzyści innej osobie, grupie lub społeczności. Postawa ta obejmuje dzielenie się zasobami, współpracę, pocieszanie… |
Zadowalanie innych | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Zadowalanie innych to utrwalony wzorzec zachowania polegający na przedkładaniu potrzeb, oczekiwań oraz wygody innych ludzi ponad własne granice i dobrostan. Osoba stosująca tę strategię często ma trudność z mówieniem „nie”… |
Zagrożenie stereotypem | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Zagrożenie stereotypem to zjawisko psychologiczne polegające na odczuwaniu obawy przed potwierdzeniem negatywnego stereotypu na temat własnej grupy społecznej w sytuacji wykonywania określonego zadania. Stan ten wywołuje napięcie… |
Zakłopotanie | Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne Zakłopotanie to samoświadoma emocja społeczna pojawiająca się w odpowiedzi na nagłe, niezręczne lub niestosowne zdarzenie, które narusza reguły społeczne bądź skupia na osobie niechcianą uwagę otoczenia. Stan ten ma charakter… |
Żal | Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne Żal to złożona emocja o nieprzyjemnym zabarwieniu, która pojawia się w odpowiedzi na stratę, niespełnione oczekiwania lub poczucie popełnienia błędu. Stan ten wiąże się ze smutkiem, tęsknotą oraz refleksją nad przeszłością… |
Żałoba | Grupa - Pojęcia podstawowe Żałoba to naturalny, wielowymiarowy proces psychicznego i emocjonalnego przystosowania się do straty kogoś lub czegoś o fundamentalnym znaczeniu. Może dotyczyć śmierci bliskiej osoby, rozpadu ważnej relacji, utraty zdrowia… |