W kryzysie i zagrożeniu życia dzwoń 112. Wsparcie dla Osób Dorosłych 800 70 2222. Kryzysowy Telefon Zaufania: 116 123. Niebieska Linia 800 120 002. Więcej numerów

Słownik

Słownik pojęć

Tu wyjaśniam prostym językiem pojęcia, które pojawiają się w poradnikach - od stresu i lęku po metody pomocy. Wybierz literę, grupę albo wpisz słowo, którego szukasz.

637 haseł

Szukaj w słowniku (można użyć wyrażenia regularnego)

Grupa

Hasło Definicja

Pierwsza pomoc psychologiczna

Grupa - Metody i techniki pomocy

Pierwsza pomoc psychologiczna to humanitarne, wspierające i praktyczne działanie skierowane do osoby przeżywającej ostry stres w wyniku nagłego, trudnego wydarzenia lub kryzysu. Jej celem jest zapewnienie natychmiastowego…

Pigmalionizm

Grupa - Pojęcia podstawowe

Pigmalionizm to zjawisko psychologiczne polegające na dążeniu do ukształtowania drugiego człowieka według własnego, wyidealizowanego wzorca. Osoba przejawiająca takie tendencje narzuca partnerowi, dziecku lub współpracownikowi…

Plan bezpieczeństwa

Grupa - Metody i techniki pomocy

Plan bezpieczeństwa to pisemny, ustrukturyzowany zbiór kroków i strategii radzenia sobie, opracowany w celu zapobiegania zagrożeniu życia lub zdrowia w sytuacji gwałtownego pogorszenia stanu psychicznego. Zawiera on listę…

Poczucie bezpieczeństwa

Grupa - Pojęcia podstawowe

Poczucie bezpieczeństwa to podstawowy stan psychiczny, charakteryzujący się wewnętrznym spokojem, zaufaniem do otoczenia oraz przekonaniem o braku bezpośredniego zagrożenia. Umożliwia ono człowiekowi swobodny rozwój, wchodzenie w…

Poczucie ciągłości siebie

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Poczucie ciągłości siebie to wewnętrzne doświadczenie bycia tą samą osobą na przestrzeni czasu, pomimo zachodzących zmian biologicznych, życiowych ról czy trudnych doświadczeń. Stanowi ono fundament tożsamości, który łączy…

Poczucie krzywdy

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Poczucie krzywdy to złożony stan emocjonalny wynikający z przekonania o doznaniu niesprawiedliwego zranienia, odrzucenia lub wykorzystania przez innych ludzi albo los. Łączy w sobie ból, bezsilność, żal oraz złość skierowaną na…

Poczucie niesprawiedliwości

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Poczucie niesprawiedliwości to bolesna reakcja emocjonalna wywołana przekonaniem, że doświadczone cierpienie, strata, choroba lub rozstanie są niezasłużone i sprzeczne z zasadami elementarnego porządku moralnego. Zjawisko to…

Poczucie niższości

Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne

Poczucie niższości to utrwalony stan psychiczny i głębokie przekonanie jednostki o byciu gorszą, mniej wartościową, wadliwą lub mniej kompetentną w porównaniu z innymi ludźmi. Zjawisko to wiąże się z ciągłym, niekorzystnym…

Poczucie przynależności

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Poczucie przynależności to fundamentalne doświadczenie emocjonalne polegające na byciu akceptowaną, ważną i integralną częścią określonej grupy, rodziny lub społeczności. Opiera się na przekonaniu, że człowiek jest widziany…

Poczucie pustki

Grupa - Pojęcia podstawowe

Poczucie pustki to stan emocjonalny charakteryzujący się subiektywnym doświadczeniem wewnętrznego braku, obojętności, utraty sensu życia oraz odcięcia od własnych uczuć i innych ludzi. Osoba go doświadczająca może czuć się…

Poczucie sensu

Grupa - Pojęcia podstawowe

Poczucie sensu to wewnętrzne przekonanie, że własne życie ma wartość, cel oraz spójny kierunek. Obejmuje ono rozumienie swoich doświadczeń, poczucie sprawczości oraz świadomość, do czego człowiek dąży każdego dnia. Nie wynika…

Poczucie sensu pracy

Grupa - Praca i organizacje

Poczucie sensu pracy to subiektywne przekonanie pracownika, że wykonywane przez niego zadania zawodowe mają realną wartość, służą ważnemu celowi i przynoszą pożytek innym. Wiąże się z poczuciem dopasowania własnych wartości do…

Poczucie skuteczności

Grupa - Nastrój, rozwój i uważność

Poczucie skuteczności to wewnętrzne przekonanie człowieka o własnej zdolności do pomyślnego zrealizowania określonego zadania, pokonania przeszkód lub poradzenia sobie z nowym wyzwaniem. Koncepcja ta odnosi się do zaufania we…

Poczucie utraty kontroli

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Poczucie utraty kontroli to obezwładniające doświadczenie psychiczne, w którym człowiek odnosi wrażenie braku jakiegokolwiek wpływu na własne reakcje cielesne, przebieg myśli, stan emocjonalny lub bieg wydarzeń zewnętrznych. Stan…

Poczucie winy

Grupa - Pojęcia podstawowe

Poczucie winy to złożony stan emocjonalny, który pojawia się w sytuacji, gdy człowiek ocenia, że postąpił wbrew własnym zasadom moralnym, skrzywdził kogoś lub zaniedbał ważną powinność. Emocja ta pełni niezwykle istotną funkcję…

Poczucie winy w pracy

Grupa - Praca i organizacje

Poczucie winy w pracy to stan emocjonalny pojawiający się wtedy, gdy pracownik uważa, że nie sprostał wymaganiom, popełnił błąd lub w niewystarczającym stopniu zaangażował się w powierzone zadania. Towarzyszy mu często…

Poczucie winy za odpoczynek

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Poczucie winy za odpoczynek to dyskomfort psychiczny polegający na odczuwaniu wyrzutów sumienia w trakcie regeneracji, relaksu lub bezczynności. Osoba doświadczająca tego stanu postrzega czas wolny jako niezasłużony, egoistyczny…

Poczucie własnej wartości

Grupa - Pojęcia podstawowe

Poczucie własnej wartości to głęboka, wewnętrzna postawa wobec samego siebie, oparta na trwałym przekonaniu o osobistej godności, znaczeniu oraz prawie do szacunku i dobrego traktowania. Stanowi ono fundamentalną ocenę tego, kim…

Podejmowanie decyzji

Grupa - Nastrój, rozwój i uważność

Podejmowanie decyzji to proces poznawczy i emocjonalny, polegający na dokonaniu świadomego wyboru jednej z dostępnych opcji działania na podstawie własnych potrzeb, wartości oraz przewidywanych konsekwencji. Wymaga zebrania i…

Podejmowanie decyzji w kryzysie

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Podejmowanie decyzji w kryzysie to proces dokonywania kluczowych wyborów w warunkach nagłego zagrożenia, silnego napięcia emocjonalnego, dotkliwego deficytu czasu oraz znacznego ograniczenia dostępnych zasobów. W takich…

Podmioty socjalizacji

Grupa - Pojęcia podstawowe

Podmioty socjalizacji to osoby, grupy społeczne oraz instytucje, które uczestniczą w procesie przekazywania jednostce norm, wartości, umiejętności, wzorców zachowań i ról społecznych obowiązujących w danej kulturze. Odgrywają one…

Podświadomość

Grupa - Pojęcia podstawowe

Podświadomość to potoczne i historyczne pojęcie psychologiczne, które odnosi się do treści psychicznych znajdujących się tuż pod progiem bieżącej uwagi, lecz stosunkowo łatwo dostępnych dla ludzkiej świadomości. W odróżnieniu od…

Pogarda

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Pogarda to złożona emocja społeczna polegająca na negatywnej ocenie drugiej osoby lub grupy, połączona z poczuciem własnej wyższości. Reakcja ta wiąże się z uznaniem kogoś za gorszego, bezwartościowego lub niezasługującego na…

Pokora

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Pokora to postawa życiowa oraz cecha charakteru oparta na realistycznej ocenie własnych możliwości, talentów i ograniczeń, połączona z szacunkiem wobec godności innych ludzi. W ujęciu psychologicznym nie oznacza ona poczucia…

Polaryzacja grupowa

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Polaryzacja grupowa to zjawisko psychologiczne polegające na tym, że poglądy i decyzje grupy stają się bardziej skrajne po przeprowadzeniu dyskusji, niż wskazywałyby na to początkowe skłonności poszczególnych osób. Jeśli…

Porównywanie się społeczne

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Porównywanie się społeczne to powszechny proces psychologiczny, w którym człowiek ocenia własne cechy, osiągnięcia, status materialny lub styl życia poprzez zestawianie ich z innymi ludźmi. Mechanizm ten służy lepszemu…

Posłuszeństwo

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Posłuszeństwo to forma wpływu społecznego polegająca na dostosowaniu swojego zachowania do bezpośrednich poleceń, instrukcji lub żądań wydawanych przez osobę postrzeganą jako autorytet. Zjawisko to jest naturalnym elementem…

Poświęcenie

Grupa - Nastrój, rozwój i uważność

Poświęcenie to dobrowolne zrezygnowanie z własnych potrzeb, celów lub dóbr na rzecz innych osób, określonych idei bądź nadrzędnych wartości. W psychologii postawa ta bywa analizowana zarówno jako dojrzały przejaw altruizmu, jak i…

Potrzeba bezpieczeństwa

Grupa - Nastrój, rozwój i uważność

Potrzeba bezpieczeństwa to podstawowy stan psychiczny i fizyczny, polegający na dążeniu jednostki do stabilności, przewidywalności otoczenia oraz ochrony przed zagrożeniami. Obejmuje ona wolność od lęku, poczucie pewności…

Potrzeba kontroli

Grupa - Pojęcia podstawowe

Potrzeba kontroli to psychologiczna skłonność do organizowania, przewidywania i nadzorowania zdarzeń, własnych reakcji oraz zachowań innych ludzi w celu zredukowania poczucia niepewności. Pojawia się często jako naturalny…