W kryzysie i zagrożeniu życia dzwoń 112. Wsparcie dla Osób Dorosłych 800 70 2222. Kryzysowy Telefon Zaufania: 116 123. Niebieska Linia 800 120 002. Więcej numerów

Słownik

Słownik pojęć

Tu wyjaśniam prostym językiem pojęcia, które pojawiają się w poradnikach - od stresu i lęku po metody pomocy. Wybierz literę, grupę albo wpisz słowo, którego szukasz.

637 haseł

Szukaj w słowniku (można użyć wyrażenia regularnego)

Grupa

Hasło Definicja

Minimalna wersja nawyku

Grupa - Metody i techniki pomocy

Minimalna wersja nawyku to metoda budowania zachowań polegająca na zredukowaniu planowanej czynności do najprostszej, możliwie najkrótszej formy, która wymaga minimalnego nakładu energii i czasu. Zamiast ambitnych założeń, takich…

Mitomania

Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne

Mitomania, znana również jako zespół Delbrücka lub kłamstwo patologiczne, to tendencja do nawykowego i kompulsywnego zmyślania historii, faktów oraz własnych doświadczeń bez wyraźnego, racjonalnego motywu materialnego.Osoba…

MMPI-2

Grupa - Proces pomocy psychologicznej

MMPI-2 to standaryzowany kliniczny kwestionariusz psychologiczny służący do pogłębionej diagnozy osobowości oraz oceny objawów psychopatologicznych u osób dorosłych. Narzędzie składa się z kilkuset pytań typu prawda/fałsz i jest…

Mobbing

Grupa - Praca i organizacje

Mobbing to systematyczne, długotrwałe i powtarzające się nękanie psychiczne pracownika w miejscu zatrudnienia. Obejmuje wrogie zachowania, złośliwe komentarze, celowe izolowanie od zespołu lub niesprawiedliwe umniejszanie…

Morale

Grupa - Praca i organizacje

Morale to stan psychiczny jednostki lub grupy wyrażający się w poziomie zaangażowania, motywacji, optymizmu oraz gotowości do realizacji wspólnych zadań. Pojęcie to opisuje ogólne nastawienie wobec podejmowanych obowiązków…

Moralność

Grupa - Nastrój, rozwój i uważność

Moralność to zbiór zasad, norm oraz wartości regulujących postępowanie człowieka w relacjach z innymi ludźmi oraz społeczeństwem. System ten pozwala jednostce odróżniać dobro od zła, sprawiedliwość od krzywdy oraz kształtuje…

Motywacja

Grupa - Nastrój, rozwój i uważność

Motywacja to złożony stan psychiczny oraz proces, który pobudza do działania, nadaje mu określony kierunek i pozwala utrzymać wysiłek aż do osiągnięcia zamierzonego celu. Opiera się na sieci potrzeb, osobistych wartości, emocji…

Motywacja do pracy

Grupa - Praca i organizacje

Motywacja do pracy to gotowość do angażowania się w zadania zawodowe, rozwijania umiejętności oraz osiągania celów organizacji. Składa się na nią splot czynników materialnych, takich jak wynagrodzenie i stabilność zatrudnienia…

Motywacja osiągnięć

Grupa - Nastrój, rozwój i uważność

Motywacja osiągnięć to trwała tendencja osobowościowa do dążenia do sukcesu, rozwijania kompetencji oraz realizowania zadań zgodnie z wysokimi standardami doskonałości. W psychologii jest uznawana za istotny mechanizm…

Motywacja wewnętrzna

Grupa - Praca i organizacje

Motywacja wewnętrzna to tendencja do podejmowania aktywności ze względu na samą radość, ciekawość lub satysfakcję płynącą z jej wykonywania, a nie dla zewnętrznych nagród. W kontekście zawodowym oznacza angażowanie się w…

Motywacja zewnętrzna

Grupa - Nastrój, rozwój i uważność

Motywacja zewnętrzna to rodzaj motywacji, w którym bodźcem do podjęcia lub kontynuowania działania są czynniki pochodzące z otoczenia, takie jak nagrody rzeczowe, oceny, presja społeczna czy obawa przed karą. W psychologii…

Multitasking

Grupa - Stres, lęk i ciało

Multitasking to potoczne określenie wielozadaniowości, polegające w rzeczywistości na szybkim, ciągłym przełączaniu uwagi z jednej czynności na drugą, a nie równoległym ich przetwarzaniu przez mózg. Chociaż może stwarzać pozorne…

Mutyzm wybiórczy

Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne

Mutyzm wybiórczy to zaburzenie lękowe charakteryzujące się stałą niemożnością mówienia w określonych sytuacjach społecznych, w których mówienie jest oczekiwane, na przykład w szkole lub w pracy, pomimo zachowanej zdolności…

Myślenie czarno-białe

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Myślenie czarno-białe to pułapka poznawcza polegająca na postrzeganiu rzeczywistości, siebie oraz innych ludzi wyłącznie w kategoriach skrajnych, bez dostrzegania odcieni szarości. Przejawia się w posługiwaniu się absolutnymi…

Myślenie grupowe

Grupa - Praca i organizacje

Myślenie grupowe to zjawisko psychologiczne zachodzące w zespołach, w których silna potrzeba jednomyślności i utrzymania dobrych relacji przeważa nad dążeniem do realistycznej oceny faktów. Członkowie grupy tłumią wówczas własne…

Myślenie kontrafaktyczne

Grupa - Pojęcia podstawowe

Myślenie kontrafaktyczne to proces poznawczy polegający na tworzeniu w wyobraźni alternatywnych scenariuszy minionych wydarzeń. Polega ono na rozważaniu, co mogłoby się stać, gdyby podjęto inne decyzje lub gdyby okoliczności…

Myślenie strategiczne

Grupa - Praca i organizacje

Myślenie strategiczne to proces poznawczy polegający na całościowej analizie sytuacji, przewidywaniu długofalowych skutków podejmowanych decyzji oraz planowaniu działań ukierunkowanych na realizację określonych celów. Wymaga ono…

Myśli samobójcze

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Myśli samobójcze to wyobrażenia, impulsy lub rozważania dotyczące odebrania sobie życia bądź niechęci do dalszego istnienia. Mogą przybierać postać bierną, wyrażającą się w pragnieniu zaśnięcia i nieobudzenia się, albo postać…

Nadmierna czujność

Grupa - Pojęcia podstawowe

Nadmierna czujność to stan permanentnego wzbudzenia układu nerwowego, charakteryzujący się nieustannym skanowaniem otoczenia oraz własnego ciała w poszukiwaniu potencjalnych zagrożeń. Osoba w tym stanie nieustannie rejestruje…

Nadopiekuńczość

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Nadopiekuńczość to postawa rodzicielska lub relacyjna charakteryzująca się nadmiernym chronieniem, kontrolowaniem i wyręczaniem drugiej osoby z zadań, z którymi mogłaby poradzić sobie samodzielnie. Wynika zazwyczaj z lęku…

Nadzieja

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Nadzieja to stan psychiczny oparty na przekonaniu, że pożądana zmiana w życiu jest możliwa, połączony z dostrzeganiem realnych dróg prowadzących do wyznaczonego celu. W psychologii nie oznacza ona jedynie biernego oczekiwania na…

Nagradzanie

Grupa - Nastrój, rozwój i uważność

Nagradzanie to procedura polegająca na dostarczeniu osobie pożądanego bodźca lub gratyfikacji w odpowiedzi na określone zachowanie w celu zwiększenia częstości jego występowania. W psychologii behawioralnej i poznawczej zjawisko…

Namiętność

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Namiętność to stan silnego pobudzenia emocjonalnego i fizjologicznego, ukierunkowany na bliskość oraz zjednoczenie z drugą osobą. W relacjach partnerskich przejawia się ona intensywnym pożądaniem, idealizacją partnera…

Napięcie mięśniowe

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Napięcie mięśniowe to fizjologiczny stan częściowego skurczu włókien mięśniowych, który w kontekście psychologicznym często staje się utrwaloną reakcją na stres i przewlekły lęk. Ciało przygotowuje się wówczas do obrony…

Napięciowy ból głowy

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Napięciowy ból głowy to powszechna, pierwotna postać bólu głowy o charakterze uciskowym lub ściskającym, odczuwana zazwyczaj obustronnie w okolicy czoła, skroni bądź potylicy. W ujęciu psychologicznym i somatycznym wiąże się…

Narcystyczna projekcja

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Narcystyczna projekcja to psychologiczny mechanizm obronny, w którym osoba o cechach narcystycznych nieświadomie przypisuje innemu człowiekowi własne nieakceptowane wady, trudne emocje, winy lub ukryte motywy. Służy to ochronie…

Narcyzm

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Narcyzm to w psychologii wielowymiarowy wzorzec osobowości i funkcjonowania, charakteryzujący się wyolbrzymionym poczuciem własnej wartości, silną potrzebą bycia podziwianym oraz znacznymi trudnościami w empatycznym dostrzeganiu…

Naśladownictwo

Grupa - Nastrój, rozwój i uważność

Naśladownictwo to proces uczenia się i adaptacji polegający na obserwowaniu zachowań innych osób oraz ich powtarzaniu we własnym działaniu. Mechanizm ten stanowi istotny element rozwoju społecznego, umożliwiając przyswajanie…

Nastrój

Grupa - Nastrój, rozwój i uważność

Nastrój to względnie trwały, uogólniony stan emocjonalny o umiarkowanym nasileniu, który tworzy tło dla bieżącego spostrzegania świata, myślenia oraz podejmowania decyzji. W odróżnieniu od emocji, które są krótkotrwałe…

Natrętne myśli

Grupa - Pojęcia podstawowe

Natrętne myśli to mimowolne, nawracające i niechciane myśli, wyobrażenia lub impulsy, które pojawiają się w świadomości wbrew woli człowieka i wywołują silny niepokój, wstyd bądź poczucie winy. Zjawisko to ma charakter…