W kryzysie i zagrożeniu życia dzwoń 112. Wsparcie dla Osób Dorosłych 800 70 2222. Kryzysowy Telefon Zaufania: 116 123. Niebieska Linia 800 120 002. Więcej numerów
Słownik
Słownik pojęć
Tu wyjaśniam prostym językiem pojęcia, które pojawiają się w poradnikach - od stresu i lęku po metody pomocy. Wybierz literę, grupę albo wpisz słowo, którego szukasz.
637 haseł
Grupa
| Hasło | Definicja |
|---|---|
Represja | Grupa - Pojęcia podstawowe Represja, w psychologii określana również jako wyparcie, to pierwotny mechanizm obronny polegający na nieświadomym usuwaniu ze świadomości myśli, wspomnień, impulsów lub pragnień budzących silny lęk. Zjawisko to chroni psychikę… |
Retraumatyzacja | Grupa - Trauma, kryzys i strata Retraumatyzacja to proces ponownego przeżywania i uaktywnienia reakcji pourazowych pod wpływem bodźców, sytuacji lub relacji przypominających pierwotne traumatyczne doświadczenie. Zjawisko to pojawia się wtedy, gdy bieżące… |
Rocznica traumatycznego wydarzenia | Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne Rocznica traumatycznego wydarzenia to zjawisko nasilenia trudnych emocji, objawów lękowych oraz dolegliwości somatycznych, które pojawia się cyklicznie w okresie zbliżania się do daty wcześniejszego trudnego lub urazowego… |
Rodzicielstwo autorytarne | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Rodzicielstwo autorytarne to styl wychowania charakteryzujący się stawianiem dziecku sztywnych wymagań przy jednoczesnym niskim poziomie okazywanego ciepła, empatii i responsywności. Opiekunowie stosujący to podejście oczekują… |
Rodzicielstwo autorytatywne | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Rodzicielstwo autorytatywne to styl wychowania łączący wysokie, jasno określone wymagania z dużym poziomem ciepła, empatii i emocjonalnego wsparcia dla dziecka. Opiekunowie stosujący ten model ustalają czytelne granice, lecz… |
Rodzicielstwo nieangażowane | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Rodzicielstwo nieangażowane to styl wychowania charakteryzujący się niskim poziomem responsywności i ciepła oraz brakiem stawiania dziecku wymagań i reguł. Opiekunowie w tym modelu zaspokajają zazwyczaj jedynie podstawowe… |
Rodzicielstwo permisywne | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Rodzicielstwo permisywne to styl wychowania charakteryzujący się wysokim poziomem ciepła, akceptacji i zaangażowania emocjonalnego przy jednoczesnym unikaniu stawiania dziecku wymagań oraz wyznaczania wyraźnych granic.… |
Rodzina dysfunkcyjna | Grupa - Trauma, kryzys i strata Rodzina dysfunkcyjna to system rodzinny, w którym z powodu utrwalonych, nieprawidłowych wzorców zachowań nie są zaspokajane podstawowe potrzeby emocjonalne, psychiczne lub rozwojowe jego członków. W środowisku tym często dochodzi… |
Rodzina patchworkowa | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Rodzina patchworkowa to struktura rodzinna tworzona przez partnerów pozostających w nowym związku, w którym przynajmniej jedno z nich posiada dzieci z poprzednich relacji. Układ ten łączy osoby o różnych doświadczeniach… |
Rodzina pochodzenia | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Rodzina pochodzenia to środowisko pierwotne, w którym człowiek się wychował i rozwijał od wczesnego dzieciństwa, zazwyczaj tworzone przez rodziców, opiekunów oraz rodzeństwo. To w niej jednostka przyswaja pierwsze wzorce… |
Role rodzinne | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Role rodzinne to utrwalone wzorce zachowań, obowiązków i niepisanych oczekiwań, jakie poszczególni członkowie przyjmują lub otrzymują w ramach domowego systemu. Kształtują się one w toku wspólnego życia, często jako odpowiedź na… |
Role życiowe | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Role życiowe to zbiory oczekiwań, praw, obowiązków oraz zachowań związanych z zajmowaniem określonych pozycji społecznych, zawodowych i osobistych w ciągu całego życia. Każdy człowiek realizuje jednocześnie wiele takich funkcji… |
Rozczarowanie | Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne Rozczarowanie to nieprzyjemny stan emocjonalny wywołany rozbieżnością między oczekiwaniami a rzeczywistym biegiem wydarzeń. Emocja ta pojawia się w sytuacji, gdy nadzieje pokładane w określonej osobie, działaniu lub rezultacie… |
Różnice indywidualne | Grupa - Pojęcia podstawowe Różnice indywidualne to zróżnicowanie psychiczne i behawioralne występujące pomiędzy poszczególnymi osobami w ramach tej samej populacji. Pojęcie to opisuje zjawisko, zgodnie z którym poszczególne osoby różnią się od siebie pod… |
Rozstanie | Grupa - Trauma, kryzys i strata Rozstanie to proces zakończenia bliskiej relacji partnerskiej lub małżeńskiej, wiążący się z przerwaniem dotychczasowej więzi emocjonalnej oraz koniecznością reorganizacji wspólnego życia. Niezależnie od tego, która strona… |
Rozwód | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Rozwód to formalne i prawne zakończenie związku małżeńskiego, które wiąże się z głęboką reorganizacją dotychczasowego życia osobistego, emocjonalnego i rodzinnego. Choć z perspektywy formalnej stanowi procedurę prawną, w ujęciu… |
Rozwój potraumatyczny | Grupa - Nastrój, rozwój i uważność Rozwój potraumatyczny to zjawisko wystąpienia pozytywnych zmian psychologicznych w wyniku podjętych wysiłków zmagania się z wysoce stresującym, kryzysowym lub traumatycznym doświadczeniem życiowym. Nie oznacza on braku cierpienia… |
Ruminacje | Grupa - Pojęcia podstawowe Ruminacje to nawracające, natrętne myśli skupione na przeżywanych trudnościach, popełnionych błędach, przeszłych porażkach lub przykrych emocjach, które nie prowadzą do konstruktywnego rozwiązania problemu. Osoba doświadczająca… |
Rytm dobowy | Grupa - Stres, lęk i ciało Rytm dobowy to naturalny, biologiczny cykl zmian w funkcjonowaniu organizmu, powtarzający się regularnie w przybliżeniu co 24 godziny pod wpływem wewnętrznego zegara biologicznego oraz czynników zewnętrznych, głównie światła i… |
Rytuały pożegnania | Grupa - Metody i techniki pomocy Rytuały pożegnania to symboliczne, ustrukturyzowane działania podejmowane w celu uznania i wyrażenia straty, uczczenia zakończonej relacji oraz świadomego zaznaczenia istotnej zmiany w życiu. Mogą przybierać formę ceremonii… |
Rywalizacja | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Rywalizacja to proces społeczny lub wzorzec zachowania, w którym jednostki bądź grupy dążą do osiągnięcia tego samego celu, możliwego do zdobycia wyłącznie przez jedną ze stron lub w ograniczonym stopniu. Zjawisko to występuje w… |
Ryzyko psychospołeczne | Grupa - Praca i organizacje Ryzyko psychospołeczne to prawdopodobieństwo wystąpienia negatywnych konsekwencji dla zdrowia psychicznego lub fizycznego pracownika, wynikających ze sposobu projektowania, organizacji i zarządzania pracą oraz jej kontekstu… |
Rzetelność testu psychologicznego | Grupa - Proces pomocy psychologicznej Rzetelność testu psychologicznego to jedna z podstawowych właściwości psychometrycznych narzędzia diagnostycznego, określająca stopień dokładności, spójności i powtarzalności uzyskiwanych wyników pomiaru. Wskazuje ona, w jakim… |
Samoakceptacja | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Samoakceptacja to postawa bezwarunkowego uznania i przyjęcia siebie jako całości, obejmująca zarówno własne talenty, mocne strony i sukcesy, jak również ograniczenia, błędy, trudne emocje oraz niedoskonałości. Nie oznacza ona… |
Samodyscyplina | Grupa - Nastrój, rozwój i uważność Samodyscyplina to zdolność do konsekwentnego kierowania własnym zachowaniem, uwagą i decyzjami w zgodzie z wyznaczonymi celami lub wartościami, pomimo chwilowego braku chęci, spadku motywacji czy pokusy natychmiastowej nagrody.… |
Samodzielność dziecka | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Samodzielność dziecka to stopniowo rozwijająca się zdolność do podejmowania decyzji, wykonywania codziennych czynności oraz radzenia sobie z wyzwaniami adekwatnie do wieku i etapu rozwojowego. Obejmuje zarówno zaradność… |
Samokontrola | Grupa - Nastrój, rozwój i uważność Samokontrola to zdolność osoby do świadomego kierowania własnymi reakcjami, emocjami oraz zachowaniami w celu realizacji wyznaczonych celów. Mechanizm ten umożliwia powstrzymanie impulsywnych działań oraz odroczenie… |
Samoocena | Grupa - Nastrój, rozwój i uważność Samoocena to uogólniona postawa wobec samego siebie, obejmująca zbiór sądów, przekonań oraz emocjonalnych ocen dotyczących własnej wartości, możliwości i cech. Osoba o określonym poziomie samooceny przypisuje sobie pewien stopień… |
Samooszukiwanie | Grupa - Nastrój, rozwój i uważność Samooszukiwanie to proces psychologiczny polegający na nieświadomym lub częściowo świadomym zniekształcaniu rzeczywistości w celu ochrony własnego samopoczucia, samooceny lub redukcji dysonansu poznawczego. Osoba stosująca ten… |
Samopomoc psychologiczna | Grupa - Metody i techniki pomocy Samopomoc psychologiczna to samodzielne podejmowanie świadomych działań mających na celu zrozumienie własnych stanów emocjonalnych, obniżenie poziomu lęku oraz poprawę codziennego funkcjonowania. Opiera się na wykorzystywaniu… |