W kryzysie i zagrożeniu życia dzwoń 112. Wsparcie dla Osób Dorosłych 800 70 2222. Kryzysowy Telefon Zaufania: 116 123. Niebieska Linia 800 120 002. Więcej numerów

Słownik

Słownik pojęć

Tu wyjaśniam prostym językiem pojęcia, które pojawiają się w poradnikach - od stresu i lęku po metody pomocy. Wybierz literę, grupę albo wpisz słowo, którego szukasz.

637 haseł

Szukaj w słowniku (można użyć wyrażenia regularnego)

Grupa

Hasło Definicja

Żałoba antycypowana

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Żałoba antycypowana to naturalny proces emocjonalny przeżywany przed nadejściem nieuchronnej straty, takiej jak śmierć ciężko chorującej bliskiej osoby lub stopniowa utrata jej sprawności. Stan ten wiąże się ze stopniowym…

Żałoba po rozstaniu

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Żałoba po rozstaniu to naturalna reakcja psychiczna i emocjonalna na zakończenie ważnej relacji partnerskiej, małżeńskiej lub głębokiej przyjaźni. Zjawisko to wiąże się nie tylko z utratą obecności drugiego człowieka, lecz także…

Żałoba po utracie zdrowia

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Żałoba po utracie zdrowia to proces psychologicznego przystosowania się do nagłej lub przewlekłej zmiany w stanie fizycznym, utraty dotychczasowej sprawności, diagnozy poważnej choroby bądź konieczności trwałej modyfikacji stylu…

Żałoba skumulowana

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Żałoba skumulowana to stan psychiczny wynikający z doświadczenia wielu strat, które następują po sobie w krótkim czasie lub nakładają się na nierozwiązane wcześniej procesy pożegnania. Sytuacja ta sprawia, że człowiek nie ma…

Żałoba traumatyczna

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Żałoba traumatyczna to złożona reakcja psychiczna na nagłą, gwałtowną lub niespodziewaną śmierć bliskiej osoby, na przykład w wyniku wypadku, samobójstwa czy zabójstwa. Stan ten łączy w sobie bolesne przeżywanie straty z objawami…

Zamartwianie się

Grupa - Pojęcia podstawowe

Zamartwianie się to powtarzający się proces myślowy polegający na tworzeniu i analizowaniu czarnych scenariuszy dotyczących przyszłości, którym towarzyszy negatywny ładunek emocjonalny. Charakteryzuje się ciągłym zadawaniem sobie…

Zaniedbanie emocjonalne

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Zaniedbanie emocjonalne to niewidoczna, lecz dotkliwa forma relacyjnego deficytu, polegająca na chronicznym braku dostrojenia, uwagi, walidacji oraz adekwatnej odpowiedzi opiekunów lub partnera na potrzeby emocjonalne drugiego…

Zapamiętywanie

Grupa - Pojęcia podstawowe

Zapamiętywanie to proces poznawczy polegający na rejestrowaniu, utrwalaniu i wprowadzaniu nowych informacji do pamięci. Człowiek odbiera bodźce z otoczenia za pomocą zmysłów, a następnie przekształca je w ślady pamięciowe. Proces…

Zasoby pracy

Grupa - Praca i organizacje

Zasoby pracy to fizyczne, psychologiczne, społeczne i organizacyjne aspekty środowiska zawodowego, które pomagają pracownikowi skutecznie radzić sobie z wymaganiami służbowymi, redukują stres oraz stymulują rozwój osobisty.…

Zaufanie

Grupa - Pojęcia podstawowe

Zaufanie to fundamentalne przekonanie o życzliwości, uczciwości, przewidywalności i dobrych intencjach drugiej osoby, grupy lub instytucji. Stanowi ono gotowość do otwarcia się i zaakceptowania własnej bezbronności w relacji…

Zaufanie do ciała

Grupa - Stres, lęk i ciało

Zaufanie do ciała to stan psychiczny i somatyczny, w którym człowiek potrafi odbierać, rozumieć i akceptować sygnały płynące z własnego organizmu bez lęku, że zwiastują one niebezpieczeństwo lub chorobę. Oznacza to zdolność do…

Zaufanie w zespole

Grupa - Praca i organizacje

Zaufanie w zespole to wspólne przekonanie jego członków, że pozostali współpracownicy są kompetentni, rzetelni, uczciwi oraz gotowi do wzajemnego wsparcia i współdziałania na rzecz wspólnego celu. Stanowi ono fundament…

Zazdrość

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Zazdrość to złożona reakcja emocjonalna pojawiająca się w odpowiedzi na spostrzegane zagrożenie dla istotnej relacji interpersonalnej, na przykład obawę przed utratą bliskiej osoby na rzecz kogoś innego. Zjawisko to łączy w sobie…

Zdarzenie traumatyczne

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Zdarzenie traumatyczne to nagłe, skrajnie stresujące doświadczenie o charakterze zagrażającym życiu, zdrowiu lub integralności fizycznej jednostki bądź jej bliskich. Sytuacja taka drastycznie przekracza dotychczasowe zasoby…

Zdezorganizowany styl przywiązania

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Zdezorganizowany styl przywiązania to specyficzny wzorzec budowania relacji interpersonalnych, charakteryzujący się jednoczesnym silnym pragnieniem bliskości oraz głębokim lękiem przed nią. Osoba funkcjonująca w ten sposób…

Zdrada emocjonalna

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Zdrada emocjonalna to sytuacja w związku partnerskim, w której jedna z osób nawiązuje głęboką, intymną i ukrywaną więź psychiczną z kimś z zewnątrz, naruszając dotychczasowe granice relacji i wzajemne zaufanie. Choć często nie…

Zdrowie psychiczne

Grupa - Nastrój, rozwój i uważność

Zdrowie psychiczne to dynamiczny stan dobrostanu, w którym człowiek uświadamia sobie własne możliwości, potrafi radzić sobie z codziennymi napięciami oraz konstruktywnie uczestniczy w życiu społecznym. Nie oznacza ono wyłącznie…

Zdrowy perfekcjonizm

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Zdrowy perfekcjonizm to postawa życiowa charakteryzująca się dążeniem do wysokich standardów i mistrzostwa, przy jednoczesnym zachowaniu elastyczności oraz życzliwości wobec samego siebie. Osoba cechująca się tą właściwością…

Zdziwienie

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Zdziwienie to najkrócej trwająca emocja podstawowa, wywoływana przez nagłe, nieoczekiwane zdarzenie lub informację sprzeczną z dotychczasowymi oczekiwaniami osoby. Stan ten ma charakter neutralny i w ułamku sekundy przekształca…

Zespół fałszywej pamięci

Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne

Zespół fałszywej pamięci to zjawisko polegające na silnym przekonaniu osoby o prawdziwości wspomnień dotyczących wydarzeń, które w rzeczywistości nie miały miejsca lub przebiegały w odmienny sposób. Wspomnienia te bywają…

Zespół maltretowanego dziecka

Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne

Zespół maltretowanego dziecka to stan kliniczny obejmujący zespół fizycznych, psychicznych i rozwojowych następstw doznawania przez dziecko przemocy fizycznej, emocjonalnej lub przewlekłego zaniedbania ze strony dorosłych…

Zespół osoby maltretowanej

Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne

Zespół maltretowanej żony to specyficzny stan psychologiczny rozwijający się u osoby doświadczającej długotrwałej, powtarzającej się przemocy fizycznej, psychicznej, ekonomicznej lub emocjonalnej ze strony partnera…

Zespół Otella

Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne

Zespół Otella, określany również jako obłęd zazdrości, to zaburzenie psychiczne charakteryzujące się występowaniem niepodważalnych, urojeniowych przekonań o zdradzie i niewierności partnera życiowego.Osoba dotknięta tym stanem…

Zespół stresu pourazowego

Grupa - Zaburzenia i stany psychiczne

Zespół stresu pourazowego to zaburzenie psychiczne rozwijające się w następstwie doświadczenia lub bycia świadkiem zdarzenia o charakterze traumatycznym, takiego jak wypadek, przemoc czy katastrofa. Stan ten cechuje się…

Zjawisko przeniesienia

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Zjawisko przeniesienia to proces psychologiczny polegający na nieświadomym kierowaniu ku innej osobie uczuć, oczekiwań i postaw, które pierwotnie ukształtowały się w relacjach ze znaczącymi postaciami z przeszłości, najczęściej…

Złość

Grupa - Pojęcia podstawowe

Złość to jedna z podstawowych, wrodzonych emocji człowieka, pełniąca kluczową funkcję adaptacyjną i obronną w odpowiedzi na naruszenie granic, poczucie niesprawiedliwości lub zablokowanie dążeń. Stan ten mobilizuje energię…

Złość i drażliwość w pracy

Grupa - Praca i organizacje

Złość i drażliwość w pracy to stan wzmożonego napięcia emocjonalnego oraz obniżonego progu cierpliwości, który pojawia się w odpowiedzi na codzienne sytuacje zawodowe. Reakcja ta zazwyczaj sygnalizuje przeciążenie obowiązkami…

Złość w żałobie

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Złość w żałobie to naturalna, choć często zaskakująca reakcja emocjonalna na doznaną stratę, będąca powszechnym elementem procesu przeżywania rozstania ze zmarłym lub utraty ważnej wartości. Emocja ta może przybierać postać…

Zmęczenie decyzyjne

Grupa - Praca i organizacje

Zmęczenie decyzyjne to stan psychologicznego wyczerpania zasobów samokontroli i siły woli, wynikający z konieczności dokonywania wielu kolejnych wyborów w określonym czasie. W miarę upływu dnia i podejmowania kolejnych decyzji…

Zmęczenie psychiczne

Grupa - Objawy i reakcje emocjonalne

Zmęczenie psychiczne to stan głębokiego i długotrwałego wyczerpania zasobów poznawczych oraz emocjonalnych, będący następstwem przewlekłego stresu, nadmiaru obowiązków lub przeciążenia sensorycznego. Objawia się wyraźnym spadkiem…