W kryzysie i zagrożeniu życia dzwoń 112. Wsparcie dla Osób Dorosłych 800 70 2222. Kryzysowy Telefon Zaufania: 116 123. Niebieska Linia 800 120 002. Więcej numerów

Słownik

Pojęcia podstawowe

Terminy, które pojawiają się w wielu obszarach psychologii i psychoterapii: od nich warto zacząć.

Tu wyjaśniam prostym językiem pojęcia, które pojawiają się w poradnikach - od stresu i lęku po metody pomocy. Wybierz literę, grupę albo wpisz słowo, którego szukasz.

92 hasła

Szukaj w słowniku (można użyć wyrażenia regularnego)

Grupa

Hasło Definicja

Odporność psychiczna

Grupa - Pojęcia podstawowe

Odporność psychiczna to dynamiczny proces oraz zdolność człowieka do konstruktywnego radzenia sobie ze stresem, przeciwnościami losu, kryzysami życiowymi i traumatycznymi wydarzeniami. Nie oznacza braku trudnych emocji, smutku…

Odrętwienie emocjonalne

Grupa - Pojęcia podstawowe

Odrętwienie emocjonalne to stan psychiczny charakteryzujący się znacznym osłabieniem, stępieniem lub czasową niezdolnością do odczuwania emocji, zarówno tych trudnych, jak i przyjemnych. Osoba doświadczająca tego stanu może czuć…

Pamięć

Grupa - Pojęcia podstawowe

Pamięć to podstawowa zdolność poznawcza umożliwiająca rejestrowanie, magazynowanie oraz późniejsze odtwarzanie informacji, przeżytych doświadczeń i wyuczonych umiejętności. Stanowi ona podstawę uczenia się, logicznego myślenia…

Pamięć długotrwała

Grupa - Pojęcia podstawowe

Pamięć długotrwała to struktura pamięciowa o potencjalnie nieograniczonej pojemności i trwałym czasie przechowywania informacji. Odpowiada ona za gromadzenie wiedzy o świecie, wspomnień z przeszłości, wyuczonych pojęć oraz…

Pamięć krótkotrwała

Grupa - Pojęcia podstawowe

Pamięć krótkotrwała to system pamięciowy odpowiedzialny za tymczasowe przechowywanie niewielkiej ilości informacji przez krótki czas, zazwyczaj od kilkunastu do kilkudziesięciu sekund. Stanowi ona przestrzeń operacyjną umysłu, w…

Pamięć proceduralna

Grupa - Pojęcia podstawowe

Pamięć proceduralna to rodzaj pamięci długotrwałej odpowiedzialny za nabywanie, przechowywanie i automatyczne wykonywanie umiejętności ruchowych oraz poznawczych. Obejmuje ona wiedzę dotyczącą tego, jak wykonywać określone…

Pamięć sensoryczna

Grupa - Pojęcia podstawowe

Pamięć sensoryczna to wstępny etap przetwarzania informacji pamięciowych, który polega na bardzo krótkim rejestrowaniu dokładnego obrazu bodźców przez narządy zmysłów. Działa ona poza bezpośrednią kontrolą świadomości…

Perfekcjonizm

Grupa - Pojęcia podstawowe

Perfekcjonizm to tendencja do wyznaczania sobie nierealistycznie wysokich standardów działania, połączona z surową samokrytyką oraz uzależnianiem poczucia własnej wartości od osiąganych wyników. Osoba o takich cechach postrzega…

Pigmalionizm

Grupa - Pojęcia podstawowe

Pigmalionizm to zjawisko psychologiczne polegające na dążeniu do ukształtowania drugiego człowieka według własnego, wyidealizowanego wzorca. Osoba przejawiająca takie tendencje narzuca partnerowi, dziecku lub współpracownikowi…

Poczucie bezpieczeństwa

Grupa - Pojęcia podstawowe

Poczucie bezpieczeństwa to podstawowy stan psychiczny, charakteryzujący się wewnętrznym spokojem, zaufaniem do otoczenia oraz przekonaniem o braku bezpośredniego zagrożenia. Umożliwia ono człowiekowi swobodny rozwój, wchodzenie w…

Poczucie pustki

Grupa - Pojęcia podstawowe

Poczucie pustki to stan emocjonalny charakteryzujący się subiektywnym doświadczeniem wewnętrznego braku, obojętności, utraty sensu życia oraz odcięcia od własnych uczuć i innych ludzi. Osoba go doświadczająca może czuć się…

Poczucie sensu

Grupa - Pojęcia podstawowe

Poczucie sensu to wewnętrzne przekonanie, że własne życie ma wartość, cel oraz spójny kierunek. Obejmuje ono rozumienie swoich doświadczeń, poczucie sprawczości oraz świadomość, do czego człowiek dąży każdego dnia. Nie wynika…

Poczucie winy

Grupa - Pojęcia podstawowe

Poczucie winy to złożony stan emocjonalny, który pojawia się w sytuacji, gdy człowiek ocenia, że postąpił wbrew własnym zasadom moralnym, skrzywdził kogoś lub zaniedbał ważną powinność. Emocja ta pełni niezwykle istotną funkcję…

Poczucie własnej wartości

Grupa - Pojęcia podstawowe

Poczucie własnej wartości to głęboka, wewnętrzna postawa wobec samego siebie, oparta na trwałym przekonaniu o osobistej godności, znaczeniu oraz prawie do szacunku i dobrego traktowania. Stanowi ono fundamentalną ocenę tego, kim…

Podmioty socjalizacji

Grupa - Pojęcia podstawowe

Podmioty socjalizacji to osoby, grupy społeczne oraz instytucje, które uczestniczą w procesie przekazywania jednostce norm, wartości, umiejętności, wzorców zachowań i ról społecznych obowiązujących w danej kulturze. Odgrywają one…

Podświadomość

Grupa - Pojęcia podstawowe

Podświadomość to potoczne i historyczne pojęcie psychologiczne, które odnosi się do treści psychicznych znajdujących się tuż pod progiem bieżącej uwagi, lecz stosunkowo łatwo dostępnych dla ludzkiej świadomości. W odróżnieniu od…

Potrzeba kontroli

Grupa - Pojęcia podstawowe

Potrzeba kontroli to psychologiczna skłonność do organizowania, przewidywania i nadzorowania zdarzeń, własnych reakcji oraz zachowań innych ludzi w celu zredukowania poczucia niepewności. Pojawia się często jako naturalny…

Projekcja

Grupa - Pojęcia podstawowe

Projekcja to powszechny mechanizm obronny polegający na przypisywaniu innym osobom własnych, nieakceptowanych cech, pragnień, impulsów lub intencji. Zjawisko to pozwala jednostce na nieświadome oddalenie od siebie trudnych…

Prokrastynacja

Grupa - Pojęcia podstawowe

Prokrastynacja to nawykowe, nieuzasadnione odkładanie rozpoczęcia lub dokończenia zaplanowanych działań na później, mimo pełnej świadomości, że zwłoka przyniesie negatywne skutki, takie jak stres, poczucie winy czy gorsze…

Przeciążenie

Grupa - Pojęcia podstawowe

Przeciążenie to stan psychofizyczny, w którym łączna suma wymagań środowiskowych, obowiązków, docierających bodźców oraz przeżywanych emocji trwale przewyższa aktualne możliwości adaptacyjne i zasoby regeneracyjne organizmu. Może…

Przekonania podstawowe

Grupa - Pojęcia podstawowe

Przekonania podstawowe to najgłębiej zakorzenione, utrwalone w toku życia założenia na temat samego siebie, innych ludzi oraz otaczającego świata. Kształtują się zazwyczaj we wczesnych latach pod wpływem relacji z bliskimi…

Przypominanie

Grupa - Pojęcia podstawowe

Przypominanie to proces poznawczy polegający na wydobywaniu zmagazynowanych informacji z pamięci długotrwałej do pamięci roboczej lub bieżącej świadomości. Zjawisko to zachodzi pod wpływem określonych wskazówek kontekstowych lub…

Psychoedukacja

Grupa - Pojęcia podstawowe

Psychoedukacja to usystematyzowane przekazywanie rzetelnej wiedzy na temat psychiki, natury trudności emocjonalnych, mechanizmów powstawania objawów oraz dostępnych metod pomocy. Stanowi integralny element nowoczesnego wsparcia…

Psychologia humanistyczna

Grupa - Pojęcia podstawowe

Psychologia humanistyczna to kierunek w psychologii, który ujmuje osobę jako autonomiczną całość dążącą do samorealizacji oraz rozwoju osobistego potencjału. Nurt ten powstał w połowie dwudziestego wieku jako odpowiedź na…

Psychologia kliniczna

Grupa - Pojęcia podstawowe

Psychologia kliniczna to dział psychologii stosowanej zajmujący się diagnozą, profilaktyką oraz terapią zaburzeń psychicznych, trudności emocjonalnych i nieprzystosowawczych wzorców zachowania. Specjalność ta łączy wiedzę…

Psychologia poznawcza

Grupa - Pojęcia podstawowe

Psychologia poznawcza to dział psychologii badający procesy przetwarzania informacji przez ludzki umysł, w tym spostrzeganie, uwagę, pamięć, myślenie, rozwiązywanie problemów oraz posługiwanie się językiem. Nurt ten analizuje, w…

Psychologia rozwojowa

Grupa - Pojęcia podstawowe

Psychologia rozwojowa to gałąź psychologii badająca zmiany w funkcjonowaniu psychicznym, zachowaniu oraz procesach poznawczych człowieka zachodzące na przestrzeni całego życia. Obejmuje analizę etapów rozwoju od wczesnego…

Psychologia społeczna

Grupa - Pojęcia podstawowe

Psychologia społeczna to dziedzina psychologii badająca, w jaki sposób rzeczywista lub wyobrażona obecność innych ludzi wpływa na myśli, emocje oraz postępowanie jednostki. Przedmiotem jej zainteresowania są procesy interakcji…

Racjonalna Terapia Zachowania

Grupa - Pojęcia podstawowe

Racjonalna Terapia Zachowania to krótkoterminowy, ustrukturyzowany nurt pomocy psychologicznej wywodzący się z tradycji poznawczo-behawioralnej. Opiera się na założeniu, że to nie same fakty i zdarzenia wywołują emocje, lecz…

Reakcja stresowa

Grupa - Pojęcia podstawowe

Reakcja stresowa to niespecyficzna, fizjologiczna i psychologiczna odpowiedź organizmu na bodźce oceniane jako wymagające, zagrażające lub zakłócające wewnętrzną równowagę. Uruchamia ona natychmiastowe zmiany neurobiologiczne…