Przeciążenie

Przeciążenie to stan psychofizyczny, w którym łączna suma wymagań środowiskowych, obowiązków, docierających bodźców oraz przeżywanych emocji trwale przewyższa aktualne możliwości adaptacyjne i zasoby regeneracyjne organizmu. Może dotyczyć sfery psychicznej, poznawczej lub fizycznej.

Rozwija się zazwyczaj stopniowo pod wpływem długotrwałego stresu i braku wystarczającego odpoczynku, prowadząc do głębokiego spadku energii życiowej, osłabienia odporności, poczucia bezradności oraz wyraźnych trudności w radzeniu sobie ze zwykłymi, codziennymi wyzwaniami.

Na czym polega stan przeciążenia?

Organizm każdego człowieka dysponuje określonymi zasobami psychofizycznymi, które są zużywane na realizację codziennych ról, przetwarzanie informacji i radzenie sobie z trudnościami. Kiedy obciążenia życiowe – presja otoczenia, natłok obowiązków, problemy relacyjne czy nagłe kryzysy – utrzymują się zbyt długo, a wypoczynek jest niewystarczający, dochodzi do wyczerpania naturalnych rezerw adaptacyjnych. Przeciążenie nie jest zwykłym, krótkotrwałym zmęczeniem po ciężkim dniu, lecz utrwalonym stanem głębokiej nierównowagi pomiędzy stawianymi wymaganiami a realnymi możliwościami człowieka.

Typowe przejawy przeciążenia organizmu

Stan ten dotyka funkcjonowania całego człowieka i przejawia się na kilku poziomach:

• Poziom poznawczy – problemy z koncentracją, trudności z przyswajaniem nowych wiadomości, zapominanie o ważnych sprawach i spowolnienie myślenia.
• Poziom emocjonalny – zmienność nastrojów, wybuchy drażliwości, poczucie przytłoczenia, bezsilność oraz obniżona odporność na frustrację.
• Poziom fizyczny – przewlekłe zmęczenie nieustępujące po przespanej nocy, spadek odporności na infekcje, częste bóle głowy i mięśni oraz zaburzenia apetytu.

Diagnostyka medyczna i odbudowa zasobów

Przewlekłe wyczerpanie może być objawem wielu zaburzeń somatycznych, w tym niedokrwistości, zaburzeń hormonalnych czy stanów zapalnych. Z tego względu przy długotrwałym braku sił witalnych i osłabieniu fizycznym pierwszym krokiem powinna być zawsze wizyta u lekarza pierwszego kontaktu, który zleci odpowiednie badania diagnostyczne.

Kiedy konieczne jest wsparcie specjalistyczne?

Jeżeli stan przeciążenia nie ustępuje pomimo prób relaksu i zaczyna paraliżować codzienne życie, warto zgłosić się na profesjonalną konsultację psychologiczną. Praca ze specjalistą pozwala przyjrzeć się wzorcom brania na siebie zbyt wielu zadań i nauczyć się skuteczniejszej regeneracji.