W kryzysie i zagrożeniu życia dzwoń 112. Wsparcie dla Osób Dorosłych 800 70 2222. Kryzysowy Telefon Zaufania: 116 123. Niebieska Linia 800 120 002. Więcej numerów
Słownik
Pojęcia podstawowe
Tu wyjaśniam prostym językiem pojęcia, które pojawiają się w poradnikach - od stresu i lęku po metody pomocy. Wybierz literę, grupę albo wpisz słowo, którego szukasz.
92 hasła
Grupa
| Hasło | Definicja |
|---|---|
Regulacja emocji | Grupa - Pojęcia podstawowe Regulacja emocji to proces polegający na rozpoznawaniu, monitorowaniu, modulowaniu i wyrażaniu doświadczanych stanów emocjonalnych w sposób adekwatny do danej sytuacji oraz własnych celów i potrzeb. Nie oznacza tłumienia uczuć… |
Represja | Grupa - Pojęcia podstawowe Represja, w psychologii określana również jako wyparcie, to pierwotny mechanizm obronny polegający na nieświadomym usuwaniu ze świadomości myśli, wspomnień, impulsów lub pragnień budzących silny lęk. Zjawisko to chroni psychikę… |
Różnice indywidualne | Grupa - Pojęcia podstawowe Różnice indywidualne to zróżnicowanie psychiczne i behawioralne występujące pomiędzy poszczególnymi osobami w ramach tej samej populacji. Pojęcie to opisuje zjawisko, zgodnie z którym poszczególne osoby różnią się od siebie pod… |
Ruminacje | Grupa - Pojęcia podstawowe Ruminacje to nawracające, natrętne myśli skupione na przeżywanych trudnościach, popełnionych błędach, przeszłych porażkach lub przykrych emocjach, które nie prowadzą do konstruktywnego rozwiązania problemu. Osoba doświadczająca… |
Samotność | Grupa - Pojęcia podstawowe Samotność to subiektywne, bolesne doświadczenie emocjonalne wynikające z poczucia braku satysfakcjonujących, bliskich więzi z innymi ludźmi lub poczucia bycia niezrozumianym przez otoczenie. Stan ten nie zależy bezpośrednio od… |
Samowspółczucie | Grupa - Pojęcia podstawowe Samowspółczucie to postawa psychologiczna polegająca na traktowaniu samego siebie z życzliwością, troską i wyrozumiałością w obliczu cierpienia, porażki lub osobistych niedoskonałości. Opiera się na uznaniu, że błędy i trudne… |
Skrypty poznawcze | Grupa - Pojęcia podstawowe Skrypty to poznawcze struktury wiedzy reprezentujące typowy przebieg zdarzeń, zachowań i działań w określonych sytuacjach społecznych. Pojęcie to wywodzi się z psychologii poznawczej i społecznej, gdzie opisuje utrwalone schematy… |
Sprawczość | Grupa - Pojęcia podstawowe Sprawczość to subiektywne poczucie, że własne myśli, wybory i działania mają realny wpływ na przebieg zdarzeń oraz kierunek życia. Opiera się na zaufaniu do swoich możliwości, zdolności do podejmowania autonomicznych decyzji oraz… |
Stres przewlekły | Grupa - Pojęcia podstawowe Stres przewlekły to stan długotrwałego pobudzenia układu nerwowego, będący wynikiem przedłużającego się narażenia na czynniki obciążające, wobec których człowiek czuje brak kontroli lub bezradność. W odróżnieniu od stresu ostrego… |
Sublimacja | Grupa - Pojęcia podstawowe Sublimacja to dojrzały mechanizm obronny polegający na przekształcaniu nieakceptowanych społecznie lub wewnętrznie trudnych impulsów w działania pożyteczne, twórcze oraz cenione przez otoczenie. Proces ten pozwala na bezpieczne… |
Substytucja | Grupa - Pojęcia podstawowe Substytucja to mechanizm obronny polegający na zastępowaniu nieosiągalnego, zablokowanego lub społecznie nieakceptowanego celu innym obiektem bądź dążeniem, które jest możliwe do zrealizowania. Osoba stosująca ten proces dąży do… |
Techniki relaksacyjne | Grupa - Pojęcia podstawowe Techniki relaksacyjne to różnorodne metody i ćwiczenia mające na celu obniżenie poziomu pobudzenia psychofizjologicznego, redukcję napięcia mięśniowego oraz wyciszenie reakcji stresowej organizmu. Obejmują one świadome… |
Terapia EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) | Grupa - Pojęcia podstawowe Terapia EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) to ustrukturyzowana metoda psychoterapeutyczna stosowana przede wszystkim w pracy z następstwami doświadczeń traumatycznych i trudnych wydarzeń życiowych. Polega na… |
Terapia poznawczo-behawioralna | Grupa - Pojęcia podstawowe Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) to ustrukturyzowany i poparty licznymi dowodami nurt psychoterapii, który opiera się na założeniu, że sposób interpretowania rzeczywistości bezpośrednio wpływa na przeżywane emocje, zachowania… |
Trauma | Grupa - Pojęcia podstawowe Trauma to psychologiczny stan przeciążenia będący następstwem wydarzeń, które gwałtownie naruszyły poczucie bezpieczeństwa, integralność fizyczną lub podstawowe poczucie kontroli nad własnym życiem. Doświadczenie traumatyczne… |
Unikanie | Grupa - Pojęcia podstawowe Unikanie to powszechny mechanizm radzenia sobie, polegający na świadomym lub nieświadomym odsuwaniu się od sytuacji, miejsc, osób, wspomnień czy emocji, które wywołują lęk, dyskomfort bądź poczucie zagrożenia. Działanie to… |
Uwaga selektywna | Grupa - Pojęcia podstawowe Uwaga selektywna to proces poznawczy umożliwiający skupienie aktywności umysłowej na jednym wybranym bodźcu lub zadaniu przy jednoczesnym ignorowaniu innych, nieistotnych informacji docierających z otoczenia. Mechanizm ten działa… |
Uważność | Grupa - Pojęcia podstawowe Uważność to umiejętność i praktyka celowego kierowania uwagi na bieżące doświadczenie wewnętrzne oraz zewnętrzne w danej chwili, z postawą otwartości, ciekawości i bez oceniania. Obejmuje ona życzliwą obserwację pojawiających się… |
Uziemienie | Grupa - Pojęcia podstawowe Uziemienie to zestaw technik psychologicznych i somatycznych, które pomagają powrócić do chwili obecnej w momentach intensywnego pobudzenia emocjonalnego, lęku lub odcięcia od rzeczywistości. Metody te opierają się na świadomym… |
Wrażliwość emocjonalna | Grupa - Pojęcia podstawowe Wrażliwość emocjonalna to indywidualna dyspozycja psychiczna charakteryzująca się głębszym odbiorem bodźców zmysłowych i emocjonalnych oraz intensywniejszym przeżywaniem stanów afektywnych. Cecha ta przejawia się zwiększoną… |
Wsparcie społeczne | Grupa - Pojęcia podstawowe Wsparcie społeczne to sieć zasobów emocjonalnych, informacyjnych, rzeczowych i instrumentalnych, które człowiek otrzymuje lub może otrzymać od innych ludzi w trudnych momentach życia. Obejmuje ono pomoc płynącą ze strony rodziny… |
Wstyd | Grupa - Pojęcia podstawowe Wstyd to bolesna, złożona emocja społeczna, która wiąże się z negatywną oceną całego siebie jako osoby wadliwej, niewystarczającej lub niezasługującej na akceptację i przynależność. W przeciwieństwie do poczucia winy, które… |
Wypalenie zawodowe | Grupa - Pojęcia podstawowe Wypalenie zawodowe to syndrom będący bezpośrednim wynikiem przewlekłego, nieefektywnie zarządzonego stresu w miejscu pracy, który prowadzi do głębokiego wyczerpania organizmu. Charakteryzuje się utratą energii życiowej… |
Wypieranie myśli | Grupa - Pojęcia podstawowe Wypieranie myśli to świadomy lub automatyczny proces psychologiczny polegający na próbie usuwania ze świadomości niechcianych treści, wspomnień, wyobrażeń bądź impulsów. Osoba stosująca tę strategię dąży do uniknięcia cierpienia… |
Wyuczona bezradność | Grupa - Pojęcia podstawowe Wyuczona bezradność to stan psychiczny, w którym człowiek dochodzi do przekonania, że jego działania nie przyniosą żadnej zmiany i nie ma wpływu na bieg wydarzeń. Zjawisko to rozwija się najczęściej w wyniku powtarzających się… |
Zachowanie prospołeczne | Grupa - Pojęcia podstawowe Zachowanie prospołeczne to każde dobrowolne i celowe działanie jednostki ukierunkowane na przyniesienie korzyści innej osobie, grupie lub społeczności. Postawa ta obejmuje dzielenie się zasobami, współpracę, pocieszanie… |
Żałoba | Grupa - Pojęcia podstawowe Żałoba to naturalny, wielowymiarowy proces psychicznego i emocjonalnego przystosowania się do straty kogoś lub czegoś o fundamentalnym znaczeniu. Może dotyczyć śmierci bliskiej osoby, rozpadu ważnej relacji, utraty zdrowia… |
Zamartwianie się | Grupa - Pojęcia podstawowe Zamartwianie się to powtarzający się proces myślowy polegający na tworzeniu i analizowaniu czarnych scenariuszy dotyczących przyszłości, którym towarzyszy negatywny ładunek emocjonalny. Charakteryzuje się ciągłym zadawaniem sobie… |
Zapamiętywanie | Grupa - Pojęcia podstawowe Zapamiętywanie to proces poznawczy polegający na rejestrowaniu, utrwalaniu i wprowadzaniu nowych informacji do pamięci. Człowiek odbiera bodźce z otoczenia za pomocą zmysłów, a następnie przekształca je w ślady pamięciowe. Proces… |
Zaufanie | Grupa - Pojęcia podstawowe Zaufanie to fundamentalne przekonanie o życzliwości, uczciwości, przewidywalności i dobrych intencjach drugiej osoby, grupy lub instytucji. Stanowi ono gotowość do otwarcia się i zaakceptowania własnej bezbronności w relacji… |