Praca i organizacje

Adaptacja zawodowa to proces przystosowania się osoby do wymagań, obowiązków, standardów oraz kultury organizacyjnej obowiązującej na danym stanowisku pracy. Obejmuje ona zarówno opanowanie niezbędnych umiejętności merytorycznych…

Aktywizacja społeczna to ogół zorganizowanych działań i procesów mających na celu pobudzenie jednostek lub grup do aktywności, samodzielności oraz pełnego uczestnictwa w życiu społecznym i zawodowym. Obejmuje rozwijanie…

Autonomia w pracy to zakres swobody, niezależności i decyzyjności, jaki pracownik posiada w odniesieniu do sposobu, kolejności oraz tempa realizowania powierzonych mu obowiązków zawodowych. Oznacza możliwość dokonywania wyborów…

Autorytet to społecznie uznana pozycja osoby lub instytucji, oparta na kompetencjach, doświadczeniu, cechach osobistych bądź pełnionej funkcji. W relacjach interpersonalnych autorytet sprawia, że opinie, wskazówki lub polecenia…

Autorytet lidera to uznanie i zaufanie, jakimi współpracownicy darzą osobę kierującą zespołem, wynikające z jej kompetencji merytorycznych, spójności etycznej oraz dojrzałości emocjonalnej. W przeciwieństwie do formalnej władzy…

Delegowanie zadań to proces przekazywania określonych obowiązków i uprawnień innej osobie wraz z ustaleniem oczekiwanego rezultatu, zakresu odpowiedzialności oraz dostępnego wsparcia. Nie polega ono na porzuceniu kontroli ani…

Dobrostan pracownika to stan całościowego zdrowia fizycznego, psychicznego i społecznego, który umożliwia satysfakcjonujące oraz bezpieczne realizowanie zadań zawodowych. Obejmuje poczucie sensu wykonywanej pracy, sprawczość…

Dopasowanie osoba-praca to stopień zgodności między cechami, wartościami, potrzebami i umiejętnościami pracownika a wymaganiami, kulturą oraz warunkami oferowanymi na danym stanowisku pracy. Pojęcie to opisuje wzajemną relację, w…

Dylemat dóbr publicznych to sytuacja decyzyjna w psychologii społecznej, w której interes jednostki pozostaje w sprzeczności z interesem całej grupy. Zjawisko to występuje wtedy, gdy wspólny zasób lub dobro jest dostępne dla…

Facylitacja to metoda profesjonalnego prowadzenia spotkań, warsztatów lub procesów grupowych, której celem jest usprawnienie komunikacji, wsparcie równego zaangażowania uczestników oraz pomoc w osiąganiu wspólnych celów. Osoba…

Facylitacja społeczna to zjawisko psychologiczne polegające na poprawie wykonania zadań pod wpływem rzeczywistej lub wyobrażonej obecności innych osób. Efekt ten obserwuje się przede wszystkim podczas realizacji czynności…

Granice w pracy to czytelne zasady określające zakres obowiązków, dyspozycyjność czasową oraz akceptowalne sposoby komunikacji w środowisku zawodowym. Pozwalają one pracownikowi skutecznie oddzielić sferę zawodową od prywatnej…

Job crafting, czyli kształtowanie pracy, to oddolny proces świadomego przekształcania przez pracownika swoich codziennych obowiązków, relacji zawodowych oraz sposobu myślenia o wykonywanej pracy. Polega na wprowadzaniu drobnych…

Klimat organizacyjny to subiektywne postrzeganie przez pracowników codziennego środowiska pracy, panującej atmosfery oraz panujących w firmie relacji i procedur. Obejmuje wspólne doświadczenia zespołu dotyczące stylu zarządzania…

Kompetencja to złożona dyspozycja jednostki obejmująca wiedzę teoretyczną, umiejętności praktyczne oraz postawy niezbędne do sprawnej realizacji określonych zadań lub ról społecznych. Pojęcie to nie ogranicza się do…

Konflikt w pracy to stan napięcia i sprzeczności interesów, celów, wartości lub metod działania, który pojawia się pomiędzy pracownikami, zespołami bądź personelem a kadrą zarządzającą. Jest naturalnym elementem funkcjonowania…

Konflikt w zespole to stan dynamicznego napięcia wywołany sprzecznością potrzeb, interesów, wartości, celów lub sposobów działania pomiędzy członkami jednej grupy zadaniowej. Zjawisko to pojawia się naturalnie na różnych etapach…

Konflikt zadaniowy to merytoryczna różnica zdań lub rozbieżność opinii między członkami zespołu, dotycząca celów, priorytetów, metod pracy lub standardów wykonania danego przedsięwzięcia. W przeciwieństwie do konfliktu…

Konsensus to proces oraz rezultat podejmowania decyzji grupowych, w którym wypracowane rozwiązanie jest akceptowalne dla wszystkich członków zespołu, nawet jeśli nie stanowi dla każdego opcji idealnej. W odróżnieniu od głosowania…

Kontrakt psychologiczny to nieformalny, niepisany zbiór wzajemnych oczekiwań, przekonań i zobowiązań istniejących między pracownikiem a pracodawcą. Wykracza on poza formalną umowę o pracę i dotyczy takich kwestii, jak lojalność…

Kultura nadgodzin to zespół niepisanych norm i oczekiwań w środowisku zawodowym, w którym regularna praca ponad ustalony wymiar czasu oraz stała dyspozycyjność są uznawane za główny wyznacznik zaangażowania i lojalności…

Kultura obwiniania to dysfunkcyjny model funkcjonowania organizacji lub zespołu, w którym w sytuacji wystąpienia błędu uwaga skupia się na szukaniu i karaniu winnych, a nie na analizie przyczyn problemu i wyciąganiu wniosków.…

Kultura organizacyjna to unikalny zespół wartości, przekonań, norm oraz wzorców zachowań, które są podzielane przez członków danej firmy lub instytucji. Wyznacza ona niepisane reguły współpracy, komunikacji i podejmowania…

Lider nieformalny to członek grupy lub zespołu, który wywiera rzeczywisty i znaczący wpływ na postawy, opinie oraz zachowania innych osób, nie posiadając formalnego stanowiska kierowniczego ani władzy wynikającej ze struktury…

Mentoring to partnerska relacja rozwojowa, w której osoba posiadająca większą wiedzę i doświadczenie wspiera drugą osobę w procesie uczenia się oraz osiągania celów osobistych lub zawodowych. Opiera się na dialogu, zaufaniu oraz…

Mikrozarządzanie to styl kierowania ludźmi charakteryzujący się nadmierną, drobiazgową kontrolą każdego etapu pracy podwładnych przy jednoczesnym ograniczaniu ich samodzielności i decyzyjności. Przełożony stosujący to podejście…

Mobbing to systematyczne, długotrwałe i powtarzające się nękanie psychiczne pracownika w miejscu zatrudnienia. Obejmuje wrogie zachowania, złośliwe komentarze, celowe izolowanie od zespołu lub niesprawiedliwe umniejszanie…

Morale to stan psychiczny jednostki lub grupy wyrażający się w poziomie zaangażowania, motywacji, optymizmu oraz gotowości do realizacji wspólnych zadań. Pojęcie to opisuje ogólne nastawienie wobec podejmowanych obowiązków…

Motywacja do pracy to gotowość do angażowania się w zadania zawodowe, rozwijania umiejętności oraz osiągania celów organizacji. Składa się na nią splot czynników materialnych, takich jak wynagrodzenie i stabilność zatrudnienia…

Motywacja wewnętrzna to tendencja do podejmowania aktywności ze względu na samą radość, ciekawość lub satysfakcję płynącą z jej wykonywania, a nie dla zewnętrznych nagród. W kontekście zawodowym oznacza angażowanie się w…