Hipnoza

Hipnoza to stan zmodyfikowanej świadomości charakteryzujący się głębokim skupieniem uwagi, wyciszeniem zewnętrznych bodźców oraz zwiększoną podatnością na sugestie. Wbrew powszechnym mitom osoba w transie hipnotycznym zachowuje kontrolę nad swoim zachowaniem i nie wykonuje poleceń sprzecznych ze swoim systemem wartości. W warunkach klinicznych zjawisko to bywa wykorzystywane jako metoda wspomagająca psychoterapię i medycynę.

Procedura ta umożliwia lepszy dostęp do zasobów emocjonalnych oraz wspomaga procesy relaksacji. Stosowana jest wyłącznie za świadomą zgodą osoby uczestniczącej w sesji.

Mechanizm i przebieg transu

Stan transu hipnotycznego opiera się na naturalnej zdolności umysłu do selektywnej koncentracji. Podczas indukcji dochodzi do zawężenia pola uwagi przy jednoczesnym rozluźnieniu napięcia w ciele. Zmiany neurofizjologiczne bywają wiązane przez część badaczy ze zmianą aktywności fal mózgowych oraz obniżeniem pobudzenia w strukturach odpowiedzialnych za krytyczną analizę bodźców. Osoba pozostaje w pełni świadoma otoczenia, lecz jej uwaga skupia się na wewnętrznych doświadczeniach, obrazach i odczuciach podsuwanych przez terapeutę.

Zastosowanie kliniczne

Hipnoterapia znajduje zastosowanie jako metoda uzupełniająca tradycyjne formy leczenia. Wykorzystuje się ją w redukcji przewlekłego bólu, łagodzeniu objawów lękowych oraz w zaburzeniach psychosomatycznych. Trans ułatwia kontakt z emocjami i wspomaga proces przewartościowania trudnych doświadczeń. W połączeniu z innymi nurtami psychoterapii pomaga osobie wypracować nowe sposoby reagowania na stres i wzmocnić poczucie wpływu na własne ciało.

Fakty i mity

Powszechne wyobrażenia o utracie kontroli podczas hipnozy wynikają z pokazów estradowych. W praktyce klinicznej osoba hipnotyzowana nie śpi i nie traci własnej woli. Każdy moment sesji może zostać przerwany na życzenie uczestnika. Zdolność do wchodzenia w stan transu jest cechą indywidualną, a podatność hipnotyczna różni się w zależności od predyspozycji danej osoby. Hipnoza nie jest formą manipulacji, lecz współpracą opartą na zaufaniu.

Kiedy warto skonsultować się ze specjalistą

Nawracające dolegliwości fizyczne warto omówić z lekarzem. Niewyjaśnione symptomy fizyczne muszą zostać zbadane w celu wykluczenia poważnych chorób organicznych.

Skorzystanie z hipnoterapii powinno odbywać się wyłącznie u wykwalifikowanego psychologa lub psychoterapeuty. Specjalista ocenia wskazania i przeciwwskazania do zabiegu, takie jak zaburzenia psychotyczne czy ciężkie stany dysocjacyjne. W pracy z traumą alternatywę stanowi także terapia EMDR, skupiona na przetwarzaniu pamięci urazowej. W sytuacji nagłego kryzysu psychicznego wsparcie zapewnia całodobowy telefon zaufania 800 70 2222.