W kryzysie i zagrożeniu życia dzwoń 112. Wsparcie dla Osób Dorosłych 800 70 2222. Kryzysowy Telefon Zaufania: 116 123. Niebieska Linia 800 120 002. Więcej numerów
Słownik
Relacje, rodzina i tożsamość
Tu wyjaśniam prostym językiem pojęcia, które pojawiają się w poradnikach - od stresu i lęku po metody pomocy. Wybierz literę, grupę albo wpisz słowo, którego szukasz.
133 hasła
Grupa
| Hasło | Definicja |
|---|---|
Adaptacja społeczna | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Adaptacja społeczna to proces dostosowywania się jednostki do norm, zasad, ról oraz oczekiwań panujących w określonym środowisku lub grupie. Zjawisko to obejmuje przyswajanie wzorców zachowań, które ułatwiają codzienne… |
Adultyzm | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Adultyzm to forma uprzedzenia i systemowej dyskryminacji dzieci oraz młodzieży ze strony dorosłych, oparta na założeniu, że dorośli posiadają wyższą wartość i wyłączne prawo do podejmowania decyzji. Postawa ta wyraża się w… |
Ageizm | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Ageizm to dyskryminacja, uprzedzenie oraz stereotypizacja osób wyłącznie ze względu na ich wiek metrykalny. Zjawisko to najczęściej dotyka osoby starsze, przejawiając się w postrzeganiu ich jako niesamodzielnych lub biernych… |
Altruizm wzajemny | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Altruizm wzajemny to mechanizm zachowania społecznego, w którym jednostka podejmuje działania na rzecz innej osoby kosztem własnych zasobów, opierając się na oczekiwaniu późniejszej wzajemności. W psychologii ewolucyjnej i… |
Ambiwertyk | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Ambiwertyk to osoba wykazująca zrównoważony profil na wymiarze introwersji i ekstrawersji, łącząca cechy obu tych typów osobowości w zależności od sytuacji. W psychologii różnic indywidualnych ambiwersja opisuje większość… |
Atrakcyjność interpersonalna | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Atrakcyjność interpersonalna to pozytywne nastawienie do drugiej osoby, obejmujące tendencję do poszukiwania z nią kontaktu, lubienia jej oraz wchodzenia w bliższe relacje. Pojęcie to opisuje siłę przyciągania między ludźmi… |
Autentyczność | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Autentyczność to stan spójności pomiędzy tym, co człowiek wewnętrznie czuje, myśli i ceni, a tym, jak zachowuje się na zewnątrz oraz jakie podejmuje decyzje. Oznacza gotowość do życia w zgodzie z własnymi potrzebami i granicami… |
Automatyczna reakcja | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Automatyczna reakcja to natychmiastowa, nawykowa i zazwyczaj nieuświadomiona odpowiedź organizmu na określony bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny. Może przyjmować formę nagłej emocji, gwałtownej myśli, napięcia w ciele lub… |
Autoprezentacja | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Autoprezentacja to proces komunikowania informacji o sobie, swoich cechach, postawach oraz kompetencjach w kontaktach społecznych. Działania te mogą mieć charakter w pełni świadomy, jak podczas rozmowy kwalifikacyjnej, lub… |
Bezpieczny styl przywiązania | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Bezpieczny styl przywiązania to wzorzec budowania relacji interpersonalnych charakteryzujący się zaufaniem do siebie i innych, gotowością do otwartej komunikacji oraz swobodą w czerpaniu ze wsparcia bliskich osób. Osoby o tym… |
Bliskość emocjonalna | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Bliskość emocjonalna to stan głębokiego porozumienia i zaufania między ludźmi, oparty na wzajemnym zrozumieniu, szczerości oraz poczuciu bezpieczeństwa. Umożliwia ona swobodne dzielenie się trudnymi i radosnymi przeżyciami… |
Błędy wychowawcze | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Błędy wychowawcze to powtarzające się lub incydentalne zachowania opiekunów, które naruszają potrzeby rozwojowe dziecka, utrudniając kształtowanie u niego poczucia bezpieczeństwa, autonomii oraz stabilnej samooceny. Obejmują one… |
Charakter | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Charakter to zespół względnie trwałych właściwości psychicznych, postaw moralnych i wzorców zachowania, które kształtują się w toku życia jednostki pod wpływem wychowania, socjalizacji oraz własnych wyborów. W odróżnieniu od… |
Charyzma | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Charyzma to zespół cech osobowości oraz umiejętności społecznych, które sprawiają, że dana osoba wywiera wpływ na otoczenie, budzi zainteresowanie i zjednuje sobie innych ludzi. W ujęciu psychologicznym pojęcie to obejmuje… |
DARVO (zaprzeczanie, atak i odwracanie ról ofiary oraz sprawcy) | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość DARVO to akronim opisujący schemat manipulacji w relacjach, polegający na zaprzeczaniu faktom, atakowaniu osoby zgłaszającej krzywdę oraz odwracaniu ról w taki sposób, aby sprawca przedstawił siebie jako stronę poszkodowaną.… |
Deindywiduacja | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Deindywiduacja to stan psychologiczny, w którym dana osoba doświadcza osłabienia samokontroli oraz utraty poczucia własnej odrębności i tożsamości, najczęściej w wyniku stopienia się z anonimową grupą lub tłumem. Zanik poczucia… |
Dojrzałość społeczna | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Dojrzałość społeczna to gotowość oraz zdolność jednostki do pełnienia ról społecznych, brania odpowiedzialności za własne wybory i konstruktywnego współdziałania z otoczeniem. Stanowi ona wynik procesu socjalizacji i rozwoju… |
Dostępność emocjonalna | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Dostępność emocjonalna to zdolność do nawiązywania i utrzymywania autentycznego, otwartego kontaktu ze światem własnych przeżyć oraz gotowość do empatycznego reagowania na emocje i potrzeby drugiej osoby. Oznacza ona umiejętność… |
Dyfuzja odpowiedzialności | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Dyfuzja odpowiedzialności to zjawisko psychologiczne, polegające na osłabieniu poczucia osobistej odpowiedzialności za podjęcie działania lub jego zaniechanie w obecności innych ludzi. Gdy w danej sytuacji uczestniczy wielu… |
Dyskryminacja | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Dyskryminacja to nieuzasadnione, niesprawiedliwe i gorsze traktowanie osoby lub grupy osób ze względu na ich przynależność do określonej kategorii społecznej. Źródłem takiego postępowania bywają cechy takie jak wiek, płeć… |
Efekt widza | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Efekt widza to zjawisko psychologiczne polegające na tym, że prawdopodobieństwo udzielenia pomocy poszkodowanej osobie maleje wraz ze wzrostem liczby świadków danego zdarzenia. Obecność innych ludzi wywołuje u jednostki… |
Egocentryzm | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Egocentryzm to tendencja do ujmowania świata wyłącznie z własnej perspektywy, powiązana z trudnością lub niezdolnością do przyjęcia punktu widzenia innych osób. W psychologii rozwojowej zjawisko to stanowi naturalny etap… |
Egoizm | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Egoizm to postawa życiowa oraz sposób funkcjonowania, w którym osoba stawia własne interesy, korzyści i dobrostan ponad potrzeby oraz prawa innych ludzi. W psychologii zachowanie to analizuje się przez pryzmat motywacji, stopnia… |
Empatia | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Empatia to zdolność do rozpoznawania i rozumienia stanów emocjonalnych, myśli oraz intencji innych osób, połączona z umiejętnością współodczuwania ich przeżyć bez utraty własnej tożsamości. W psychologii wyróżnia się empatię… |
Etnocentryzm | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Etnocentryzm to tendencja do postrzegania i oceniania innych kultur oraz grup społecznych wyłącznie z perspektywy wartości i norm własnej wspólnoty. Wzorzec ten sprawia, że zwyczaje i przekonania grupy własnej są uznawane za… |
Gaslighting | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Gaslighting to forma przemocy psychicznej i manipulacji relacyjnej, polegająca na stopniowym, systematycznym podważaniu percepcji, pamięci, emocji oraz zdrowego rozsądku drugiej osoby. Sprawca celowo zaprzecza zaistniałym faktom… |
Ghosting | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Ghosting to zjawisko polegające na nagłym i całkowitym zerwaniu kontaktu przez jedną ze stron relacji bez uprzedzenia oraz bez podania jakichkolwiek wyjaśnień. Osoba stosująca tę praktykę przestaje odpowiadać na wiadomości… |
Godność | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Godność to podstawowe poczucie własnej wartości oraz przekonanie o przynależnym każdemu człowiekowi prawie do szacunku, autonomii i podmiotowego traktowania. W psychologii stanowi ona rdzeń tożsamości, będąc podstawą zdrowego… |
Idealizacja i dewaluacja | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Idealizacja i dewaluacja to psychologiczny mechanizm obronny oraz wzorzec w relacjach interpersonalnych, polegający na gwałtownym przechodzeniu od bezkrytycznego wywyższania drugiej osoby do jej całkowitego umniejszania i… |
Ingracjacja | Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość Ingracjacja to technika zachowania społecznego polegająca na celowym wkradaniu się w cudze łaski w celu zyskania sympatii, akceptacji lub określonych korzyści osobistych. Osoba stosująca tę metodę podejmuje działania schlebiające… |