W kryzysie i zagrożeniu życia dzwoń 112. Wsparcie dla Osób Dorosłych 800 70 2222. Kryzysowy Telefon Zaufania: 116 123. Niebieska Linia 800 120 002. Więcej numerów

Słownik

Trauma, kryzys i strata

Procesy i pojęcia związane z traumą, kryzysem, żałobą i utratą.

Tu wyjaśniam prostym językiem pojęcia, które pojawiają się w poradnikach - od stresu i lęku po metody pomocy. Wybierz literę, grupę albo wpisz słowo, którego szukasz.

50 haseł

Szukaj w słowniku (można użyć wyrażenia regularnego)

Grupa

Hasło Definicja

Adaptacja

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Adaptacja to naturalny proces psychologiczny i behawioralny, w którym człowiek stopniowo dopasowuje swoje emocje, sposób myślenia oraz codzienne nawyki do zmieniających się warunków otoczenia lub nowych sytuacji życiowych.…

Akceptacja choroby

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Akceptacja choroby to wieloetapowy proces psychologiczny polegający na uznaniu faktu diagnozy oraz realnych ograniczeń wynikających ze stanu zdrowia, bez popadania w bezradność czy negację. Nie oznacza ona kapitulacji ani…

Domknięcie emocjonalne

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Domknięcie emocjonalne to wewnętrzny proces porządkowania trudnych uczuć, nadawania znaczenia minionym doświadczeniom oraz akceptacji faktów po bolesnym rozstaniu, stracie lub innym przełomowym wydarzeniu życiowym. Pozwala ono na…

Dorosłe dziecko z rodziny dysfunkcyjnej (DDD)

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Dorosłe dziecko z rodziny dysfunkcyjnej (DDD) to określenie dorosłej osoby, której obecne trudności emocjonalne i relacyjne wynikają z dorastania w środowisku obciążonym chaosem, przemocą psychiczną, chłodem emocjonalnym lub…

Fale żałoby

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Fale żałoby to określenie zjawiska, w którym intensywne emocje związane ze stratą kogoś bliskiego powracają falami, przeplatając się z okresami względnego spokoju lub pozornego powrotu do równowagi. Zamiast przebiegać w sposób…

Idealizacja relacji

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Idealizacja relacji to zjawisko psychologiczne polegające na przypisywaniu zakończonemu związkowi wyłącznie pozytywnych cech i wspomnień przy jednoczesnym wypieraniu lub bagatelizowaniu doświadczeń bolesnych, trudnych i…

Kryzys adaptacyjny

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Kryzys adaptacyjny to stan przejściowego napięcia emocjonalnego i trudności w codziennym funkcjonowaniu, będący bezpośrednią reakcją na znaczącą zmianę życiową, stresujące wydarzenie lub dotkliwą stratę. Może pojawić się w…

Kryzys ćwierćwiecza

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Kryzys ćwierćwiecza to okres nasilonych wątpliwości, lęku i zagubienia, występujący u młodych dorosłych najczęściej między dwudziestym a trzydziestym rokiem życia. Związany jest z koniecznością wejścia w pełną samodzielność…

Kryzys egzystencjalny

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Kryzys egzystencjalny to stan głębokiego niepokoju i zagubienia psychicznego, w którym człowiek zaczyna intensywnie kwestionować dotychczasowy sens życia, własne wybory oraz fundamentalne wartości. Zjawisko to wiąże się z…

Kryzys psychiczny

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Kryzys psychiczny to przejściowy stan głębokiego załamania równowagi emocjonalnej, w którym dotychczasowe sposoby radzenia sobie ze stresem okazują się niewystarczające wobec skali doświadczanych trudności. Może zostać wywołany…

Kryzys tożsamości

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Kryzys tożsamości to okres intensywnych wątpliwości i niepewności dotyczących tego, kim się jest, jakie wartości się wyznaje oraz jakie role społeczne chce się pełnić w życiu. Zjawisko to polega na zachwianiu spójnego obrazu…

Kryzys w związku

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Kryzys w związku to przedłużający się okres nasilonych trudności, napięcia i emocjonalnego oddalenia między partnerami, w którym dotychczasowe zasady wspólnego funkcjonowania przestają się sprawdzać. Stanowi moment przełomowy dla…

Kryzys wieku średniego

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Kryzys wieku średniego to stan emocjonalnego i egzystencjalnego przełomu, pojawiający się zazwyczaj między czterdziestym a pięćdziesiątym piątym rokiem życia. Wiąże się z głęboką refleksją nad dotychczasowymi osiągnięciami…

Kryzys zawodowy

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Kryzys zawodowy to stan silnego dyskomfortu, wyczerpania i zagubienia związany z wykonywaną pracą, ścieżką kariery lub utratą zatrudnienia. Wiąże się z poczuciem utknięcia w martwym punkcie, brakiem perspektyw rozwoju…

Kryzys życiowy

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Kryzys życiowy to przejściowy stan głębokiego zachwiania równowagi psychicznej, w którym dotychczasowe sposoby radzenia sobie z trudnościami przestają wystarczać. Pojawia się zazwyczaj pod wpływem nagłych wydarzeń, poważnych…

Nieuznana żałoba

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Nieuznana żałoba to stan emocjonalny po stracie, która nie jest otwarcie dostrzegana, społecznie akceptowana ani publicznie opłakiwana przez otoczenie. Dotyczy sytuacji, w których relacja, charakter utraty lub sposób przeżywania…

Ocena potrzeb

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Ocena potrzeb to ustrukturyzowany proces diagnozy doraźnej, polegający na szybkim zidentyfikowaniu bezpośrednich zagrożeń, zasobów oraz priorytetowych form wsparcia dla osoby w kryzysie. Stanowi pierwszy i kluczowy krok w…

Okres przejściowy

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Okres przejściowy to etap w życiu człowieka pomiędzy zakończeniem dotychczasowego etapu a ukształtowaniem się nowej równowagi, w którym wcześniejsze sposoby funkcjonowania przestają wystarczać, a nowe nawyki i role nie są jeszcze…

Opóźniona żałoba

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Opóźniona żałoba to zjawisko psychologiczne polegające na przesunięciu w czasie pełnej reakcji emocjonalnej po stracie bliskiej osoby lub innej istotnej wartości. Bezpośrednio po bolesnym wydarzeniu człowiek może zachowywać…

Pamięć traumatyczna

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Pamięć traumatyczna to specyficzny sposób zapisu, przechowywania oraz odtwarzania doświadczeń związanych z przeżyciem skrajnego stresu lub bezpośredniego zagrożenia. W przeciwieństwie do zwykłych wspomnień autobiograficznych…

Parentyfikacja

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Parentyfikacja to zjawisko w systemie rodzinnym, polegające na odwróceniu tradycyjnych ról, w wyniku którego dziecko przejmuje odpowiedzialność za emocjonalne lub praktyczne potrzeby swoich rodziców bądź rodzeństwa. Dzieje się…

Podejmowanie decyzji w kryzysie

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Podejmowanie decyzji w kryzysie to proces dokonywania kluczowych wyborów w warunkach nagłego zagrożenia, silnego napięcia emocjonalnego, dotkliwego deficytu czasu oraz znacznego ograniczenia dostępnych zasobów. W takich…

Powrót do aktywności

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Powrót do aktywności to stopniowy proces wznawiania codziennych ról, obowiązków zawodowych, kontaktów społecznych oraz zainteresowań po przebytym kryzysie psychicznym, somatycznym lub stracie. Polega na uważnym odbudowywaniu…

Przetwarzanie traumy

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Przetwarzanie traumy to terapeutyczny proces psychiczny, podczas którego bolesne, przytłaczające doświadczenie zostaje bezpiecznie zintegrowane w pamięci autobiograficznej człowieka. W wyniku traumatycznych zdarzeń wspomnienia…

Punkt zwrotny

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Punkt zwrotny to kluczowy moment w życiu człowieka, w którym konkretne wydarzenie, kryzys, uświadomienie sobie prawdy lub podjęta decyzja trwale zmieniają dotychczasowy bieg zdarzeń, relacji osobistych lub ścieżki zawodowej.…

Reakcja na traumę

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Reakcja na traumę to naturalna i złożona odpowiedź organizmu oraz psychiki na nagłe, zagrażające życiu lub integralności wydarzenie wykraczające poza dotychczasowe zdolności radzenia sobie. Obejmuje ona zmiany w sferze…

Retraumatyzacja

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Retraumatyzacja to proces ponownego przeżywania i uaktywnienia reakcji pourazowych pod wpływem bodźców, sytuacji lub relacji przypominających pierwotne traumatyczne doświadczenie. Zjawisko to pojawia się wtedy, gdy bieżące…

Rodzina dysfunkcyjna

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Rodzina dysfunkcyjna to system rodzinny, w którym z powodu utrwalonych, nieprawidłowych wzorców zachowań nie są zaspokajane podstawowe potrzeby emocjonalne, psychiczne lub rozwojowe jego członków. W środowisku tym często dochodzi…

Rozstanie

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Rozstanie to proces zakończenia bliskiej relacji partnerskiej lub małżeńskiej, wiążący się z przerwaniem dotychczasowej więzi emocjonalnej oraz koniecznością reorganizacji wspólnego życia. Niezależnie od tego, która strona…

Strata niejednoznaczna

Grupa - Trauma, kryzys i strata

Strata niejednoznaczna to szczególny rodzaj straty relacyjnej, w której brak jest jasnego domknięcia, definitywnych odpowiedzi lub społecznego potwierdzenia faktu jej zaistnienia. Występuje w dwóch podstawowych wariantach: gdy…