Praca i organizacje

Myślenie grupowe to zjawisko psychologiczne zachodzące w zespołach, w których silna potrzeba jednomyślności i utrzymania dobrych relacji przeważa nad dążeniem do realistycznej oceny faktów. Członkowie grupy tłumią wówczas własne…

Myślenie strategiczne to proces poznawczy polegający na całościowej analizie sytuacji, przewidywaniu długofalowych skutków podejmowanych decyzji oraz planowaniu działań ukierunkowanych na realizację określonych celów. Wymaga ono…

Odpowiedzialność lidera to całościowe zobowiązanie osoby zarządzającej za podejmowane decyzje, atmosferę w zespole, standardy komunikacji oraz tworzenie bezpiecznych i efektywnych warunków pracy. Wykracza ona poza samą kontrolę…

Offboarding to kompleksowy i zaplanowany proces formalnego oraz relacyjnego zakończenia współpracy między pracownikiem a organizacją. Obejmuje zarówno czynności administracyjno-prawne, jak rozliczenie sprzętu i dokumentów, jak i…

Onboarding to ustrukturyzowany proces adaptacji nowego pracownika w organizacji, mający na celu sprawne wdrożenie go w obowiązki zawodowe, kulturę firmy, zasady współpracy oraz strukturę zespołu. Obejmuje zarówno formalne…

Organizowanie grupy to proces strukturyzowania działań zbiorowych, obejmujący podział ról, ustalanie norm, wyznaczanie celów oraz koordynację zasobów w celu sprawnej realizacji określonych zadań. Działanie to polega na…

Poczucie sensu pracy to subiektywne przekonanie pracownika, że wykonywane przez niego zadania zawodowe mają realną wartość, służą ważnemu celowi i przynoszą pożytek innym. Wiąże się z poczuciem dopasowania własnych wartości do…

Poczucie winy w pracy to stan emocjonalny pojawiający się wtedy, gdy pracownik uważa, że nie sprostał wymaganiom, popełnił błąd lub w niewystarczającym stopniu zaangażował się w powierzone zadania. Towarzyszy mu często…

Praca asynchroniczna to model organizacji zadań i komunikacji w zespole, w którym poszczególne osoby wykonują obowiązki i wymieniają informacje w różnym czasie, bez konieczności jednoczesnej obecności czy natychmiastowej reakcji.…

Presja dostępności to zjawisko polegające na rzeczywistym lub domniemanym oczekiwaniu, że pracownik będzie stale osiągalny i gotowy do reagowania na wiadomości służbowe poza formalnymi godzinami pracy. Wiąże się z nawykiem…

Prezenteizm to zjawisko polegające na obecności w pracy pomimo choroby, złego samopoczucia fizycznego, wyczerpania psychicznego lub wyraźnie obniżonej zdolności do efektywnego działania. Pracownik stawia się na stanowisku lub…

Problem decyzyjny to sytuacja problemowa, w której osoba lub zespół staje przed koniecznością dokonania wyboru spośród co najmniej dwóch dostępnych wariantów działania, aby osiągnąć pożądany cel. Charakteryzuje się występowaniem…

Projektowanie pracy to świadomy proces kształtowania struktury stanowiska, zakresu obowiązków, poziomu autonomii oraz warunków fizycznych i psychospołecznych, w jakich wykonywane są zadania zawodowe. Obejmuje ono określenie…

Próżniactwo społeczne to zjawisko psychologiczne polegające na zmniejszaniu indywidualnego wysiłku podczas wykonywania zadania wspólnie z innymi osobami w porównaniu z pracą w pojedynkę. Tendencja ta pojawia się szczególnie…

Przeciążenie pracą to zjawisko polegające na długotrwałym zachwianiu równowagi między zakresem, tempem i stopniem trudności obowiązków zawodowych a czasem, kompetencjami i zasobami psychofizycznymi pracownika. Pojawia się w…

Przerwa zawodowa to czasowe powstrzymanie się od świadczenia pracy lub formalnego zatrudnienia, wynikające z przyczyn zdrowotnych, kryzysu osobistego, urlopu regeneracyjnego, opieki nad bliskimi bądź utraty etatu. Jest to okres…

Przywództwo to proces społeczny, w którym dana osoba wywiera wpływ na innych ludzi w celu realizacji określonych celów grupowych lub organizacyjnych. Zjawisko to opiera się na relacjach interpersonalnych, wzajemnym zaufaniu oraz…

Regeneracja po pracy to proces odzyskiwania zasobów poznawczych, energii psychicznej oraz sprawności fizycznej wyczerpanych podczas wykonywania codziennych obowiązków zawodowych. Polega na skutecznym psychicznym odłączeniu się od…

Ryzyko psychospołeczne to prawdopodobieństwo wystąpienia negatywnych konsekwencji dla zdrowia psychicznego lub fizycznego pracownika, wynikających ze sposobu projektowania, organizacji i zarządzania pracą oraz jej kontekstu…

Silos informacyjny to zjawisko organizacyjne polegające na braku lub znacznym ograniczeniu swobodnego przepływu wiedzy, danych i doświadczeń pomiędzy różnymi działami, zespołami lub pracownikami w obrębie jednej firmy. Powstaje w…

Spójność grupy to stopień wzajemnego powiązania, zaufania i solidarności między osobami tworzącymi dany zespół. Wskaźnik ten określa siłę motywacji członków do pozostania w strukturze grupy oraz ich gotowość do angażowania się w…

Sprawiedliwość organizacyjna to pojęcie z zakresu psychologii pracy i zarządzania określające subiektywną percepcję pracowników dotyczącą uczciwości, bezstronności i moralnej poprawności decyzji podejmowanych w środowisku pracy.…

Stres moralny to stan bolesnego napięcia psychicznego, który pojawia się wtedy, gdy człowiek doskonale wie, jakie działanie jest etycznie właściwe, lecz z powodu zewnętrznych ograniczeń, procedur lub hierarchii nie może postąpić…

Wellbeing organizacyjny to strategiczne i całościowe podejście pracodawcy do tworzenia środowiska pracy, które wspiera zdrowie fizyczne, równowagę psychiczną oraz poczucie bezpieczeństwa i satysfakcji zatrudnionych osób. Obejmuje…

Work-life balance to koncepcja opisująca stan dynamicznej równowagi pomiędzy życiem zawodowym a prywatnym, w którym obowiązki służbowe nie dominują nad czasem przeznaczonym na odpoczynek, relacje z bliskimi oraz realizację…

Wykluczenie z zespołu to sytuacja, w której pracownik lub członek grupy zostaje celowo bądź nieświadomie odsunięty od wspólnych działań, swobodnego przepływu informacji oraz podejmowania decyzji. Zjawisko to bywa formą biernej…

Zaangażowanie w pracę to pozytywny, stabilny stan psychiczny charakteryzujący się wysokim poziomem energii, poczuciem sensu oraz głębokim pochłonięciem wykonywanymi zadaniami zawodowymi. Osoba zaangażowana odczuwa satysfakcję ze…

Zasoby pracy to fizyczne, psychologiczne, społeczne i organizacyjne aspekty środowiska zawodowego, które pomagają pracownikowi skutecznie radzić sobie z wymaganiami służbowymi, redukują stres oraz stymulują rozwój osobisty.…

Zaufanie w zespole to wspólne przekonanie jego członków, że pozostali współpracownicy są kompetentni, rzetelni, uczciwi oraz gotowi do wzajemnego wsparcia i współdziałania na rzecz wspólnego celu. Stanowi ono fundament…

Złość i drażliwość w pracy to stan wzmożonego napięcia emocjonalnego oraz obniżonego progu cierpliwości, który pojawia się w odpowiedzi na codzienne sytuacje zawodowe. Reakcja ta zazwyczaj sygnalizuje przeciążenie obowiązkami…