Matryca Wanke

Matryca Wanke to metoda analizy poznawczej stosowana w pracy psychoedukacyjnej i rozwojowej z osobami dorosłymi. Pomaga przyjrzeć się temu, co dzieje się pomiędzy bodźcem a reakcją: jak człowiek interpretuje sytuację, jakie towarzyszą temu emocje i potrzeby oraz jakie automatyczne reakcje z tego wynikają.

Celem nie jest wyeliminowanie emocji, lecz lepsze rozumienie własnych schematów i poszerzenie możliwości świadomego działania. Metoda nie zastępuje psychoterapii.

Na czym polega

Każdy ma utrwalone sposoby interpretowania sytuacji. Nie reagujemy na samą sytuację, lecz na to, jak ją odbieramy, dlatego w podobnych okolicznościach często reagujemy podobnie, nawet wtedy, gdy taka reakcja przestaje nam służyć. Matryca Wanke porządkuje ten proces: pozwala rozpoznać mechanizm, który stoi za powtarzającymi się reakcjami, i dostrzec, że istnieją inne sposoby rozumienia sytuacji i reagowania na nią.

Jak wygląda praca z matrycą

Pracę można opisać w trzech krokach. Najpierw wspólnie przygląda się konkretnej sytuacji, reakcji lub powtarzającemu się schematowi. Następnie rozpoznaje się mechanizm: sposób interpretowania sytuacji, emocje, potrzeby i automatyczne reakcje. Na koniec szuka się innych możliwości rozumienia i działania w podobnych okolicznościach.

Czego można się dowiedzieć

• jakie automatyczne reakcje i schematy działania się powtarzają,
• jak przebiegają one w relacjach z innymi ludźmi,
• w jaki sposób interpretowane są sytuacje,
• jakie wartości i przekonania wpływają na decyzje,
• jakie emocje i potrzeby stoją za zachowaniami,
• jak świadomie wybierać własne zachowania.

Dla kogo i czym metoda nie jest

Metoda jest przeznaczona dla osób dorosłych, które chcą lepiej rozumieć własne reakcje, emocje i sposoby funkcjonowania w relacjach; nie trzeba mieć diagnozy ani gotowej nazwy dla tego, co się przeżywa. Analiza poznawcza jest wykorzystywana przede wszystkim w pracy psychoedukacyjnej i rozwojowej oraz jako jedno z narzędzi wspierających proces terapii. Nie zastępuje psychoterapii. Jeśli trudności są nasilone lub długotrwałe, warto skonsultować się ze specjalistą.