W kryzysie i zagrożeniu życia dzwoń 112. Wsparcie dla Osób Dorosłych 800 70 2222. Kryzysowy Telefon Zaufania: 116 123. Niebieska Linia 800 120 002. Więcej numerów

Słownik

Relacje, rodzina i tożsamość

Pojęcia z zakresu bliskości, granic, rodziny, poczucia własnej wartości i tożsamości.

Tu wyjaśniam prostym językiem pojęcia, które pojawiają się w poradnikach - od stresu i lęku po metody pomocy. Wybierz literę, grupę albo wpisz słowo, którego szukasz.

133 hasła

Szukaj w słowniku (można użyć wyrażenia regularnego)

Grupa

Hasło Definicja

Poczucie ciągłości siebie

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Poczucie ciągłości siebie to wewnętrzne doświadczenie bycia tą samą osobą na przestrzeni czasu, pomimo zachodzących zmian biologicznych, życiowych ról czy trudnych doświadczeń. Stanowi ono fundament tożsamości, który łączy…

Poczucie przynależności

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Poczucie przynależności to fundamentalne doświadczenie emocjonalne polegające na byciu akceptowaną, ważną i integralną częścią określonej grupy, rodziny lub społeczności. Opiera się na przekonaniu, że człowiek jest widziany…

Pokora

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Pokora to postawa życiowa oraz cecha charakteru oparta na realistycznej ocenie własnych możliwości, talentów i ograniczeń, połączona z szacunkiem wobec godności innych ludzi. W ujęciu psychologicznym nie oznacza ona poczucia…

Polaryzacja grupowa

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Polaryzacja grupowa to zjawisko psychologiczne polegające na tym, że poglądy i decyzje grupy stają się bardziej skrajne po przeprowadzeniu dyskusji, niż wskazywałyby na to początkowe skłonności poszczególnych osób. Jeśli…

Porównywanie się społeczne

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Porównywanie się społeczne to powszechny proces psychologiczny, w którym człowiek ocenia własne cechy, osiągnięcia, status materialny lub styl życia poprzez zestawianie ich z innymi ludźmi. Mechanizm ten służy lepszemu…

Posłuszeństwo

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Posłuszeństwo to forma wpływu społecznego polegająca na dostosowaniu swojego zachowania do bezpośrednich poleceń, instrukcji lub żądań wydawanych przez osobę postrzeganą jako autorytet. Zjawisko to jest naturalnym elementem…

Potrzeba potwierdzenia

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Potrzeba potwierdzenia to psychologiczna skłonność do uzależniania własnego poczucia wartości, kompetencji oraz słuszności podejmowanych decyzji od aprobaty i opinii innych ludzi. Osoba odczuwająca tę potrzebę nieustannie szuka…

Praca emocjonalna

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Praca emocjonalna to niewidzialny, codzienny wysiłek związany z zarządzaniem własnymi i cudzymi emocjami, podtrzymywaniem relacji, dbaniem o atmosferę oraz koordynacją życia rodzinnego i domowego. Obejmuje pamiętanie o potrzebach…

Przemoc psychiczna

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Przemoc psychiczna to powtarzające się, intencjonalne działanie lub zaniechanie, które narusza godność osobistą, poczucie bezpieczeństwa oraz granice psychiczne drugiego człowieka bez użycia siły fizycznej. Obejmuje m.in.…

Przepraszanie

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Przepraszanie to akt komunikacyjny, w którym osoba uznaje swoją odpowiedzialność za wyrządzoną krzywdę, naruszenie norm lub wywołanie przykrości drugiej osobie oraz wyraża żal z tego powodu. Zjawisko to stanowi istotny element…

Racjonalizacja

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Racjonalizacja to psychologiczny mechanizm obronny polegający na nieświadomym przypisywaniu logicznych, społecznie akceptowalnych i racjonalnych wyjaśnień własnym zachowaniom, decyzjom lub impulsom, których prawdziwe źródła budzą…

Rasizm

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Rasizm to ideologia oraz zespół przekonań i zachowań zakładających hierarchiczność ludzi ze względu na ich pochodzenie etniczne, rasę lub kolor skóry. Zjawisko to prowadzi do faworyzowania określonych grup przy jednoczesnej…

Relacja on-off

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Relacja on-off to niestabilny związek partnerski charakteryzujący się powtarzającymi się cyklami rozstań i powrotów, którym towarzyszy ciągła niepewność co do trwałości wspólnej przyszłości. Partnerzy przechodzą przez…

Relacja wspierająca

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Relacja wspierająca to bliski kontakt międzyludzki oparty na wzajemnym szacunku, życzliwości, zaufaniu oraz poszanowaniu osobistych granic obu stron. Osoba doświadczająca takiego kontaktu czuje się wysłuchana, bezpieczna i…

Rodzicielstwo autorytarne

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Rodzicielstwo autorytarne to styl wychowania charakteryzujący się stawianiem dziecku sztywnych wymagań przy jednoczesnym niskim poziomie okazywanego ciepła, empatii i responsywności. Opiekunowie stosujący to podejście oczekują…

Rodzicielstwo autorytatywne

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Rodzicielstwo autorytatywne to styl wychowania łączący wysokie, jasno określone wymagania z dużym poziomem ciepła, empatii i emocjonalnego wsparcia dla dziecka. Opiekunowie stosujący ten model ustalają czytelne granice, lecz…

Rodzicielstwo nieangażowane

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Rodzicielstwo nieangażowane to styl wychowania charakteryzujący się niskim poziomem responsywności i ciepła oraz brakiem stawiania dziecku wymagań i reguł. Opiekunowie w tym modelu zaspokajają zazwyczaj jedynie podstawowe…

Rodzicielstwo permisywne

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Rodzicielstwo permisywne to styl wychowania charakteryzujący się wysokim poziomem ciepła, akceptacji i zaangażowania emocjonalnego przy jednoczesnym unikaniu stawiania dziecku wymagań oraz wyznaczania wyraźnych granic.…

Rodzina patchworkowa

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Rodzina patchworkowa to struktura rodzinna tworzona przez partnerów pozostających w nowym związku, w którym przynajmniej jedno z nich posiada dzieci z poprzednich relacji. Układ ten łączy osoby o różnych doświadczeniach…

Rodzina pochodzenia

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Rodzina pochodzenia to środowisko pierwotne, w którym człowiek się wychował i rozwijał od wczesnego dzieciństwa, zazwyczaj tworzone przez rodziców, opiekunów oraz rodzeństwo. To w niej jednostka przyswaja pierwsze wzorce…

Role rodzinne

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Role rodzinne to utrwalone wzorce zachowań, obowiązków i niepisanych oczekiwań, jakie poszczególni członkowie przyjmują lub otrzymują w ramach domowego systemu. Kształtują się one w toku wspólnego życia, często jako odpowiedź na…

Role życiowe

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Role życiowe to zbiory oczekiwań, praw, obowiązków oraz zachowań związanych z zajmowaniem określonych pozycji społecznych, zawodowych i osobistych w ciągu całego życia. Każdy człowiek realizuje jednocześnie wiele takich funkcji…

Rozwód

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Rozwód to formalne i prawne zakończenie związku małżeńskiego, które wiąże się z głęboką reorganizacją dotychczasowego życia osobistego, emocjonalnego i rodzinnego. Choć z perspektywy formalnej stanowi procedurę prawną, w ujęciu…

Rywalizacja

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Rywalizacja to proces społeczny lub wzorzec zachowania, w którym jednostki bądź grupy dążą do osiągnięcia tego samego celu, możliwego do zdobycia wyłącznie przez jedną ze stron lub w ograniczonym stopniu. Zjawisko to występuje w…

Samoakceptacja

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Samoakceptacja to postawa bezwarunkowego uznania i przyjęcia siebie jako całości, obejmująca zarówno własne talenty, mocne strony i sukcesy, jak również ograniczenia, błędy, trudne emocje oraz niedoskonałości. Nie oznacza ona…

Samodzielność dziecka

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Samodzielność dziecka to stopniowo rozwijająca się zdolność do podejmowania decyzji, wykonywania codziennych czynności oraz radzenia sobie z wyzwaniami adekwatnie do wieku i etapu rozwojowego. Obejmuje zarówno zaradność…

Samosabotaż

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Samosabotaż to zjawisko polegające na podejmowaniu świadomych lub nieświadomych działań i zaniechań, które bezpośrednio utrudniają osiągnięcie ważnych celów osobistych lub zawodowych. Przejawia się w nawykach takich jak…

Samoświadomość

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Samoświadomość to zdolność do wnikliwego i obiektywnego dostrzegania oraz rozumienia własnych stanów wewnętrznych: emocji, myśli, motywacji, wartości, granic osobistych i potrzeb. Obejmuje także rozpoznawanie powtarzających się…

Schemat psychologiczny

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Schemat psychologiczny to utrwalony, głęboko zakorzeniony wzorzec przekonań, wspomnień, emocji oraz reakcji cielesnych, który organizuje sposób postrzegania siebie, innych ludzi i otaczającego świata. Kształtuje się głównie w…

Seksizm

Grupa - Relacje, rodzina i tożsamość

Seksizm to zespół przekonań, uprzedzeń i zachowań dyskryminujących daną osobę ze względu na jej płeć. Zjawisko to opiera się na sztywnych stereotypach dotyczących ról społecznych, możliwości intelektualnych oraz cech…