Objawy i reakcje emocjonalne

Afekt to krótkotrwały, intensywny stan emocjonalny, który pojawia się gwałtownie w odpowiedzi na silny bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny. Stan ten charakteryzuje się wyrazistą ekspresją mimiczną, ruchową oraz nagłą reakcją…

Agresja to każde świadome lub impulsywne zachowanie fizyczne, słowne bądź relacyjne, którego celem lub skutkiem jest naruszenie granic, zadanie bólu, wyrządzenie szkody albo zastraszenie innej osoby. W psychologii wyraźnie…

Aleksytymia to cecha osobowości lub stan psychiczny objawiający się wyraźną trudnością w rozpoznawaniu, różnicowaniu oraz słownym opisywaniu własnych emocji i stanów wewnętrznych. Osoby z tym rysem często interpretują…

Ambiwalencja emocjonalna to jednoczesne doświadczanie sprzecznych uczuć, postaw lub motywacji wobec tej samej osoby, sytuacji, zjawiska albo podejmowanej decyzji życiowej. Stan ten przejawia się na przykład jednoczesnym…

Anhedonia to stan psychiczny charakteryzujący się znacznym osłabieniem lub całkowitą utratą zdolności do odczuwania przyjemności, radości oraz satysfakcji z aktywności, które dotychczas były dla danej osoby źródłem zadowolenia.…

Apatia to stan psychiczny charakteryzujący się wyraźnym spadkiem motywacji, obojętnością emocjonalną oraz brakiem zainteresowania sprawami, które wcześniej sprawiały przyjemność lub angażowały uwagę. Osoba doświadczająca apatii…

Ból fantomowy to doznanie bólowe odczuwane w miejscu części ciała, która została chirurgicznie amputowana lub utracona w wyniku urazu. Osoba dotknięta tym zjawiskiem może doświadczać wrażeń pieczenia, kłucia, ściskania, skręcania…

Ból neuropatyczny to specyficzny rodzaj przewlekłego bólu, który powstaje w wyniku bezpośredniego uszkodzenia lub dysfunkcji struktur układu nerwowego, zarówno obwodowego, jak i ośrodkowego. W odróżnieniu od bólu receptorowego…

Ból nowotworowy to złożony zespół dolegliwości bólowych towarzyszących chorobie nowotworowej, wynikający z ucisku guza na otaczające tkanki, naciekania nerwów lub skutków ubocznych stosowanych procedur medycznych. Może mieć…

Brak energii to subiektywne poczucie wyczerpania sił witalnych, objawiające się trudnością w podejmowaniu codziennych obowiązków, podtrzymywaniu relacji czy rozwijaniu własnych zainteresowań. Może mieć charakter przejściowego…

Deja vu to zjawisko psychologiczne polegające na nieodpartym wrażeniu, że aktualnie przeżywana nowa sytuacja wydarzyła się już w przeszłości. Stan ten charakteryzuje się poczuciem znajomości miejsca, osoby lub rozmowy, mimo że…

Depersonalizacja to stan dysocjacyjny polegający na subiektywnym poczuciu obcości wobec własnego ciała, myśli lub zachowań. Osoba doświadczająca tego zjawiska odnosi wrażenie bycia zewnętrznym obserwatorem samego siebie, jakby…

Flashback to nagły, mimowolny i niezwykle intensywny stan intruzji, w którym człowiek ma poczucie ponownego przeżywania minionego, traumatycznego doświadczenia. W trakcie takiego epizodu przeszłość staje się subiektywnie obecna…

Frustracja to nieprzyjemny stan emocjonalny i fizjologiczny, który pojawia się w odpowiedzi na przeszkodę uniemożliwiającą zaspokojenie ważnej potrzeby, zrealizowanie planu lub osiągnięcie zamierzonego celu. Charakteryzuje się…

Hiperwentylacja to stan, w którym dochodzi do zbyt szybkiego lub nienaturalnie głębokiego oddychania, przekraczającego bieżące zapotrzebowanie metaboliczne organizmu. Prowadzi to do gwałtownego spadku stężenia dwutlenku węgla we…

Impulsywność to cecha zachowania i wzorzec reagowania polegający na podejmowaniu nagłych, nieprzemyślanych działań pod wpływem chwili lub intensywnych emocji, bez uprzedniej oceny ich długofalowych konsekwencji. Osoba działająca…

Koszmary pourazowe to powtarzające się, niezwykle wyraziste i obciążające sny, których treść lub ładunek emocjonalny wiążą się bezpośrednio bądź pośrednio z przeżytym wydarzeniem o charakterze traumatycznym. Stanowią one…

Lęk to naturalny, złożony stan emocjonalny, który stanowi odpowiedź psychiki i ciała na przewidywane lub wyobrażone zagrożenie. W przeciwieństwie do strachu, który pojawia się w obliczu bezpośredniego i realnego…

Lęk antycypacyjny to stan silnego napięcia emocjonalnego, niepokoju oraz obawy, pojawiający się przed spodziewanym wydarzeniem, trudną sytuacją lub wyobrażonym zagrożeniem. Zamiast skupiać się na teraźniejszości, umysł tworzy…

Lęk przed bliskością to wewnętrzna, głęboko zakorzeniona obawa przed wejściem w intymną, autentyczną relację emocjonalną z drugim człowiekiem. Choć osoba doświadczająca tego lęku może bardzo pragnąć miłości i akceptacji, to w…

Lęk przed ruchem to nasilona i paraliżująca obawa przed podejmowaniem aktywności fizycznej lub wykonywaniem określonych gestów, wynikająca z przekonania, że ruch wywoła ból, ponowny uraz lub uszkodzenie ciała. Zjawisko to często…

Lęk przed śmiercią to naturalne dla człowieka, lecz niekiedy nadmierne i paraliżujące poczucie zagrożenia związane ze skończonością życia, procesem umierania lub bezpowrotną utratą bliskich osób. W umiarkowanym nasileniu stanowi…

Mgła poznawcza to nienaukowe, lecz powszechnie stosowane określenie zespołu objawów obejmujących subiektywne uczucie spowolnienia myślenia, trudności z koncentracją uwagi, zaburzenia pamięci roboczej oraz problemy ze znajdowaniem…

Myśli samobójcze to wyobrażenia, impulsy lub rozważania dotyczące odebrania sobie życia bądź niechęci do dalszego istnienia. Mogą przybierać postać bierną, wyrażającą się w pragnieniu zaśnięcia i nieobudzenia się, albo postać…

Nadzieja to stan psychiczny oparty na przekonaniu, że pożądana zmiana w życiu jest możliwa, połączony z dostrzeganiem realnych dróg prowadzących do wyznaczonego celu. W psychologii nie oznacza ona jedynie biernego oczekiwania na…

Napięcie mięśniowe to fizjologiczny stan częściowego skurczu włókien mięśniowych, który w kontekście psychologicznym często staje się utrwaloną reakcją na stres i przewlekły lęk. Ciało przygotowuje się wówczas do obrony…

Napięciowy ból głowy to powszechna, pierwotna postać bólu głowy o charakterze uciskowym lub ściskającym, odczuwana zazwyczaj obustronnie w okolicy czoła, skroni bądź potylicy. W ujęciu psychologicznym i somatycznym wiąże się…

Nuda to nieprzyjemny stan emocjonalny charakteryzujący się poczuciem braku stymulacji, trudnością w zaangażowaniu uwagi oraz bezcelowością bieżącego działania. Stan ten pojawia się wtedy, gdy otoczenie nie dostarcza odpowiednich…

Objawy psychosomatyczne to w pełni rzeczywiste dolegliwości i symptomy cielesne, na których powstawanie, zaostrzenie lub podtrzymywanie kluczowy wpływ wywierają czynniki psychiczne, w tym przewlekły stres, tłumione emocje…

Objawy somatyczne lęku to fizjologiczne reakcje ciała na odczuwane zagrożenie, wynikające z automatycznego pobudzenia autonomicznego układu nerwowego. W sytuacji silnego stresu lub ataku paniki organizm natychmiast mobilizuje się…