Zaburzenia lękowe

Mapa wsparcia przy zaburzeniach lękowych pomaga zamienić ogólne poczucie, że „nie daję już rady”, na konkretny plan działania. W tym ćwiczeniu uporządkujesz osoby, miejsca i formy pomocy, z których można skorzystać w trudniejszym momencie. Całość zajmuje około 20 minut.

Nie musisz mieć dużego grona bliskich osób, żeby stworzyć własną sieć wsparcia. Możesz uwzględnić jedną zaufaną osobę, lekarza, psychologa, grupę wsparcia, telefon lub miejsce, w którym łatwiej się uspokoić. Ważne jest nie to, ile elementów znajdzie się na mapie, lecz czy wiadomo, po co i kiedy można z nich skorzystać.

Zaburzenia lękowe mogą mieć częściowo dziedziczne podłoże, ale same geny nie przesądzają o tym, czy u konkretnej osoby pojawi się przewlekły lęk. Znaczenie mają także temperament, doświadczenia, relacje, przewlekły stres i sposób reagowania na trudne sytuacje. Podatność można rozumieć jako większą wrażliwość układu nerwowego, a nie gotowy wyrok.

Jeśli w rodzinie występował silny lęk, możesz uważniej obserwować swoje reakcje i szybciej rozpoznawać podobne schematy. To nie oznacza jednak, że musisz powtórzyć historię bliskiej osoby. Na wiele czynników można wpływać poprzez lepsze rozumienie lęku, zmianę codziennych nawyków i odpowiednio dobraną pomoc.

Zaburzenia lękowe nie zawsze wymagają leków, ponieważ sposób pomocy zależy od nasilenia objawów, ich czasu trwania i wpływu na codzienne funkcjonowanie. U części osób wystarczająca może być psychoterapia lub konsultacja psychologiczna. W innych sytuacjach lekarz może rozważyć farmakoterapię, czasem razem z terapią. Ważna jest indywidualna ocena, a nie decyzja podjęta wyłącznie na podstawie opinii z internetu.

Leki nie są ani dowodem słabości, ani jedyną drogą radzenia sobie z lękiem. Terapia także nie musi być jedynym rozwiązaniem. Znaczenie ma to, jak często pojawia się napięcie, czy prowadzi do unikania i czy utrudnia sen, pracę, relacje albo zwykłe czynności. Jeśli objawy fizyczne są nowe, silne lub niejasne, warto skonsultować je również z lekarzem.

Sygnały unikania z powodu lęku często widać w decyzjach, które z zewnątrz wyglądają jak wygoda, ostrożność albo brak czasu. Należą do nich odwoływanie ważnych spraw, wybieranie bezpiecznych zastępstw, odkładanie rozmów i uzależnianie działania od poczucia pełnego spokoju. Pojedynczy przypadek nie musi niczego oznaczać. Znaczenie ma powtarzalność oraz to, czy życie staje się przez to węższe.

Unikanie z powodu lęku daje krótką ulgę, lecz często wzmacnia przekonanie, że dana sytuacja jest zbyt trudna. Ta lista pomaga zauważyć oznaki zachowań unikowych bez stawiania sobie diagnozy. Jeśli rozpoznajesz wiele punktów i coraz częściej rezygnujesz z ważnych aktywności, warto przyjrzeć się temu z pomocą psychologa.