Wspomnienia z operacji wracają – co zrobić teraz

Gdy wspomnienia z operacji wracają, najważniejsze jest najpierw odzyskać poczucie obecności, a dopiero później zastanawiać się nad znaczeniem tego doświadczenia. Usiądź, rozejrzyj się i nazwij to, co dzieje się teraz. Trudne wspomnienia po operacji mogą pojawić się nagle, także wtedy, gdy wcześniej wydawało się, że wszystko jest już za Tobą.

Natrętne wspomnienia po operacji nie muszą oznaczać, że dzieje się z Tobą coś nieodwracalnego. Pomaga ograniczenie bodźców, spokojny kontakt z bliską osobą i proste ćwiczenie orientowania się w teraźniejszości. Jeśli wspomnienia często wracają, utrudniają sen lub powodują silne napięcie, warto poszukać profesjonalnego wsparcia.

Po operacji pamięć może wracać przez obraz, dźwięk, zapach, rozmowę albo określone odczucie w ciele. Nie musisz teraz odtwarzać całego przebiegu zabiegu ani natychmiast wyjaśniać, dlaczego tak się dzieje. Najpierw zadbaj o kilka najbliższych minut.

Co zrobić w pierwszych minutach?

1. Zatrzymaj się i oprzyj stopy o podłoże. Jeśli możesz, usiądź. Poczuj oparcie krzesła lub łóżka i rozluźnij dłonie.
2. Nazwij miejsce i czas. Powiedz sobie: „Jestem teraz w swoim domu. Jest dziś... Operacja już się skończyła, a ja jestem w tym pokoju”.
3. Rozejrzyj się powoli. Wymień pięć rzeczy, które widzisz, cztery dźwięki, które słyszysz, i trzy miejsca, w których czujesz kontakt ciała z podłożem.
4. Wydłuż delikatnie wydech. Nie nabieraj powietrza na siłę. Jeśli ćwiczenie zwiększa dyskomfort, oddychaj naturalnie i skup uwagę na otoczeniu.
5. Powiedz komuś, co się dzieje. Wystarczy krótkie zdanie: „Wróciło trudne wspomnienie. Potrzebuję, żebyś przez chwilę ze mną pobył lub pobyła”.

Co robić w kolejnych godzinach lub dniu?

Po ustąpieniu pierwszej fali wybierz jedną prostą czynność, która porządkuje najbliższy czas. Może to być ciepły napój, spokojny prysznic, krótki spacer, kontakt z bliską osobą albo odpoczynek w znanym miejscu. Nie chodzi o to, żeby wymazać wspomnienie, ale żeby przypomnieć sobie, że teraz można wykonać kolejny krok.

Zapisz krótko, co uruchomiło wspomnienie i co pomogło choć trochę zmniejszyć napięcie. Nie musisz opisywać szczegółów operacji. Wystarczą informacje: „usłyszałem lub usłyszałam określony dźwięk”, „pojawił się obraz sali”, „pomogło światło i rozmowa”. Taka notatka może ułatwić późniejszą rozmowę ze specjalistą.

W pracy z osobami, którym wracają trudne wspomnienia po zabiegu, obserwuję często, że największe napięcie pojawia się wtedy, gdy człowiek próbuje natychmiast odzyskać pełną kontrolę. Pomaga zmniejszenie wymagań wobec siebie i skupienie na jednym konkretnym sygnale bezpieczeństwa: głosie bliskiej osoby, oparciu stóp albo znajomym widoku.

Jeśli wspomnienia powtarzają się przez kolejne dni, wywołują silne pobudzenie, unikanie lub problemy ze snem, umów konsultację psychologiczną. W pracy z trudnymi doświadczeniami może być wykorzystywana między innymi metoda EMDR, zawsze po ocenie aktualnej sytuacji i gotowości do takiej pracy.

Czego dziś nie robić?

• Nie zmuszaj się do szczegółowego opowiadania o operacji, jeśli czujesz narastające napięcie.
• Nie przeglądaj przez wiele godzin opisów powikłań ani relacji innych osób, gdy widzisz, że zwiększa to lęk.
• Nie podejmuj ważnych decyzji pod wpływem nagłego pobudzenia, jeśli mogą poczekać do jutra.
• Nie próbuj zagłuszać wspomnień alkoholem ani innymi substancjami.
• Nie zostawaj sam lub sama, jeśli czujesz, że trudno Ci zadbać o podstawowe bezpieczeństwo.

Kiedy nie czekać i szukać pomocy od razu?

Nie czekaj, jeśli pojawiają się myśli o samobójstwie, samookaleczeniu, poczucie całkowitego braku nadziei albo obawa, że możesz zrobić sobie krzywdę. W takiej sytuacji zadzwoń pod 112 lub poproś bliską osobę, aby została z Tobą i pomogła wezwać pomoc. Zadzwoń pod 112 także przy bólu lub ucisku w klatce piersiowej, nagłej duszności, omdleniu albo innym nagłym zagrożeniu zdrowia. W sprawie objawów fizycznych po operacji skontaktuj się również z lekarzem lub placówką, w której wykonano zabieg.

Nie musisz teraz rozumieć całej historii, żeby zrobić jeden spokojny krok. Jeśli chcesz przyjrzeć się temu, co wraca i jak wpływa na codzienne funkcjonowanie, możesz umówić konsultację psychologiczną, także online.