Silny lęk o zdrowie – co zrobić teraz

Silny lęk o zdrowie potrafi sprawić, że zwykłe odczucie zaczyna wyglądać jak dowód poważnej choroby. W tej chwili nie musisz znaleźć pewnej odpowiedzi na wszystkie pytania. Możesz najpierw zwolnić, sprawdzić sygnały alarmowe i wykonać kilka prostych kroków.

Lęk często zawęża uwagę do jednego objawu. Im dłużej go analizujesz, sprawdzasz i porównujesz z opisami w internecie, tym trudniej ocenić sytuację spokojnie. Celem na najbliższe minuty nie jest przekonanie siebie, że na pewno nic się nie dzieje, lecz odzyskanie odrobiny porządku.

Co zrobić w pierwszych minutach?

1. Zatrzymaj wyszukiwanie. Odłóż telefon lub zamknij strony opisujące choroby. Kolejne informacje zwykle nie dają pewności, tylko dostarczają nowych powodów do obaw.
2. Nazwij fakty. Zapisz krótko, co dokładnie się dzieje, od kiedy i co zostało zaobserwowane. Oddziel opis od interpretacji, na przykład: „czuję ucisk” to fakt, a „to na pewno zawał” to przypuszczenie.
3. Uspokój tempo ciała. Oprzyj stopy na podłodze i wykonaj kilka spokojnych oddechów z nieco dłuższym wydechem. Jeśli skupianie się na oddechu zwiększa napięcie, skieruj uwagę na przedmioty wokół siebie i opisz je w myślach.
4. Sprawdź, czy istnieje sygnał alarmowy. Nie oceniaj całego stanu zdrowia naraz. Zastanów się tylko, czy występują objawy wymagające natychmiastowej pomocy.

Co robić w kolejnych godzinach lub dniu?

Ustal jedną godzinę, o której wrócisz do zapisanych faktów. Do tego czasu nie sprawdzaj wielokrotnie pulsu, temperatury ani opisów chorób, jeśli nie jest to związane z wcześniej ustalonym postępowaniem medycznym. Ograniczenie kontroli nie polega na ignorowaniu zdrowia. Pomaga oddzielić rzeczywistą potrzebę konsultacji od przymusu natychmiastowego uzyskania pewności.

Wróć do podstawowych czynności: napij się wody, zjedz coś, jeśli pora posiłku już minęła, weź prysznic albo przejdź się spokojnie po mieszkaniu. Wybierz jedną czynność, która angażuje uwagę, ale nie wymaga dużego wysiłku. Możesz też powiedzieć bliskiej osobie: „Mam teraz silny lęk o zdrowie. Nie potrzebuję kolejnych diagnoz, tylko spokojnej obecności”.

W pracy z osobami, które przeżywają nagły lęk o chorobę, często widzę, że największe napięcie pojawia się nie przy samym odczuciu, lecz podczas kolejnych prób uzyskania stuprocentowej pewności. Dlatego zachęcam najpierw do krótkiego zatrzymania i zapisania faktów. Taki zapis nie rozstrzyga przyczyny objawu, ale pozwala odzyskać bardziej uporządkowany sposób działania.

Jeśli lęk powtarza się, prowadzi do unikania badań albo przeciwnie, do częstego szukania potwierdzenia, zapisz te sytuacje. Przydatne będą informacje o tym, co wywołało obawę, jakie działania pojawiły się później i co przyniosło chwilową ulgę. Taki materiał może pomóc podczas konsultacji psychologicznej.

Czego dziś nie robić?

• Nie czytaj bez końca opisów najpoważniejszych chorób.
• Nie pytaj wielu osób o tę samą dolegliwość tylko po to, by na chwilę zmniejszyć napięcie.
• Nie podejmuj ważnych decyzji pod wpływem paniki, jeśli możesz odłożyć je o kilka godzin.
• Nie próbuj siłą wypchnąć każdej myśli o chorobie. Zauważ ją i wróć do wcześniej ustalonego kroku.
• Nie traktuj chwilowej ulgi po sprawdzeniu objawu jako dowodu, że od tej pory trzeba sprawdzać jeszcze częściej.

Kiedy nie czekać i szukać pomocy od razu?

Jeśli pojawia się ból lub ucisk w klatce piersiowej, nagła duszność albo omdlenie, zadzwoń pod 112. Tak samo postąp w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia. Jeśli występują inne niepokojące objawy fizyczne, skontaktuj się z lekarzem, zamiast próbować rozstrzygać ich przyczynę samodzielnie. Gdy pojawiają się myśli samobójcze, myśli o zrobieniu sobie krzywdy albo poczucie całkowitego braku nadziei, zadzwoń pod 112 i nie zostawaj z tym samodzielnie.

Silny lęk o zdrowie może utrudniać spokojną ocenę objawów. Umów konsultację psychologiczną, także online, aby przyjrzeć się jego źródłom i sposobom reagowania.