Kryzys życiowy – co zrobić dzisiaj?

Kryzys potrafi zawęzić uwagę do jednego problemu i odebrać poczucie wpływu. Na dziś nie potrzebujesz pełnego planu ani decyzji na całe życie. Potrzebujesz kilku prostych działań, które pomogą zatrzymać chaos, sprawdzić, co jest pilne, i przejść przez najbliższe godziny z większą ostrożnością.

Co zrobić w pierwszych minutach?

1. Zatrzymaj się fizycznie. Usiądź lub stań w spokojnym miejscu. Oprzyj stopy na podłodze i nazwij na głos, co właśnie się dzieje.
2. Sprawdź podstawowe potrzeby. Napij się wody, zjedz coś prostego, jeśli od dawna nic nie było jedzone, i odsuń się od kłótni lub nadmiaru bodźców.
3. Oddziel pilne od ważnego. Zapisz jedną rzecz, którą trzeba zrobić teraz, oraz sprawy, które mogą poczekać do jutra.
4. Powiadom jedną zaufaną osobę. Możesz napisać: „Mam trudny moment. Nie potrzebuję teraz rozwiązań, tylko spokojnej rozmowy i obecności”.

Co robić w kolejnych godzinach lub w ciągu dnia?

Ogranicz plan do najbliższego odcinka dnia. Wybierz jeden prosty obowiązek, jedną rzecz związaną z bezpieczeństwem i jeden kontakt z człowiekiem. Nie musisz dziś odpowiadać na wszystkie wiadomości ani wyjaśniać całej sytuacji każdej osobie.

Jeśli kryzys wiąże się ze zmianą pracy, rozstaniem, konfliktem, przeprowadzką albo inną nagłą wiadomością, zapisz fakty i własne interpretacje w dwóch osobnych kolumnach. Fakt brzmi: „Otrzymano wiadomość o zakończeniu współpracy”. Interpretacja może brzmieć: „Już sobie nie poradzę”. Rozdzielenie tych zdań nie rozwiązuje problemu, ale ułatwia spokojniejsze myślenie.

W swojej pracy psychologicznej często obserwuję, że w kryzysie osoba próbuje od razu ustalić, jak będzie wyglądało całe jej życie. To zwiększa napięcie. Bardziej użyteczne bywa pytanie: „Co pomoże przejść przez dzisiejszy wieczór bez dokładania sobie kolejnego obciążenia?”.

Odłóż decyzje nieodwracalne, jeśli nie ma pilnej potrzeby ich podejmowania. Ustal, kiedy wrócisz do tematu, na przykład jutro rano, po rozmowie z bliską osobą albo po konsultacji psychologicznej. Sam fakt wyznaczenia kolejnego kroku może przywrócić odrobinę porządku.

Czego dziś nie robić?

• Nie podejmuj ważnych decyzji pod wpływem silnych emocji, jeśli możesz bezpiecznie odłożyć je na później.
• Nie próbuj samotnie rozwiązywać całego problemu w kilka godzin.
• Nie wracaj bez końca do wiadomości, rozmów i scenariuszy, które podnoszą napięcie.
• Nie tłum własnych emocji alkoholem ani innymi substancjami.
• Nie wymagaj od siebie zwykłej wydajności. Kryzys może chwilowo ograniczać koncentrację i zdolność podejmowania decyzji.

Kiedy nie czekać i szukać pomocy od razu?

Nie czekaj, jeśli pojawiają się myśli samobójcze, chęć samookaleczenia, poczucie braku nadziei połączone z obawą o własne życie, przemoc lub bezpośrednie zagrożenie ze strony innej osoby. W takiej sytuacji zadzwoń pod 112. Przy przemocy można także skontaktować się z Niebieską Linią pod numerem 800 120 002. Jeśli występuje ból lub ucisk w klatce piersiowej, nagła duszność albo omdlenie, również zadzwoń pod 112.

Warto szukać wsparcia psychologicznego także wtedy, gdy kryzys utrudnia codzienne funkcjonowanie, powraca, prowadzi do izolowania się albo nie pozwala podjąć żadnego działania mimo upływu czasu. Nie trzeba czekać, aż sytuacja stanie się jeszcze trudniejsza.

Jeśli potrzebna jest spokojna rozmowa i uporządkowanie sytuacji, możesz umówić konsultację psychologiczną, także online.