Dziennik samopoczucia przed sesją EMDR

Przygotowanie do sesji nie musi oznaczać analizowania całego tygodnia ani odtwarzania trudnych wspomnień. Czasem wystarczy zatrzymać się na chwilę i sprawdzić, z czym właśnie przychodzisz. Poniższa karta pomoże Ci zebrać najważniejsze informacje w prosty sposób, na kartce lub w notatniku.

Jak korzystać z karty?

Wypełnij ją najlepiej tego samego dnia, przed sesją EMDR. Jeśli spotkanie odbywa się rano, możesz zrobić to poprzedniego wieczoru i krótko uzupełnić odpowiedzi przed rozmową. Nie chodzi o stworzenie dokładnego raportu, tylko o uchwycenie tego, co jest dla Ciebie aktualne.

Zarezerwuj około 10 minut. Odpowiadaj krótko, pojedynczymi słowami lub zdaniami. Jeśli nie znasz odpowiedzi, możesz napisać „nie wiem” albo zostawić pole puste. Brak jasności także jest informacją.

Nie oceniaj, czy Twoje emocje są wystarczająco ważne, logiczne albo odpowiednie do sesji. Nie porównuj dzisiejszych odpowiedzi z odpowiedziami innych osób. Nie traktuj skali jako testu i nie próbuj uzyskać konkretnego wyniku. Karta ma pomóc Ci zauważyć własne doświadczenie, a nie wystawić sobie ocenę.

W pracy z osobami przygotowującymi się do sesji obserwuję, że największą trudność często stanowi nie brak spostrzeżeń, ale przekonanie, że trzeba je od razu dobrze wyjaśnić. Tymczasem krótkie zdanie: „Nie wiem, co czuję, ale od rana jestem spięta lub spięty” może być bardzo dobrym początkiem rozmowy.

Karta do wypełnienia

1. Jaki jest mój ogólny poziom samopoczucia przed sesją w skali od 0 do 10, gdzie 0 oznacza bardzo trudno, a 10 bardzo dobrze?
2. Jakie emocje są teraz najbardziej zauważalne i po czym poznaję ich obecność?
3. Gdzie odczuwam napięcie, ciężar, pustkę, pobudzenie albo odrętwienie w ciele?
4. Jakie myśli najczęściej pojawiają się przed sesją?
5. Czy coś wydarzyło się od poprzedniego spotkania, co może mieć znaczenie dla dzisiejszej rozmowy?
6. Czego najbardziej obawiam się przed sesją albo w związku z poruszanym tematem?
7. Czego potrzebuję od siebie i od terapeuty podczas dzisiejszego spotkania?
8. Co chcę powiedzieć na początku, nawet jeśli będzie to tylko jedno zdanie?
9. Jakie pytanie dotyczące EMDR, mojego samopoczucia albo dalszej pracy chcę zapisać, żeby o nim nie zapomnieć?

Możesz skopiować te pytania do telefonu, przepisać je do notatnika albo wydrukować. Jeśli odpowiadanie na wszystkie pola jest zbyt obciążające, wybierz trzy: co czuję, czego potrzebuję i co chcę powiedzieć. Karta samoobserwacji EMDR nie musi być długa, żeby była użyteczna.

Jak czytać własne odpowiedzi?

Najpierw spójrz na odpowiedzi jak na zapis chwili, a nie dowód na to, jaka lub jaki jesteś. Zwróć uwagę na powtarzające się słowa, emocje i sytuacje. Być może przed każdą sesją pojawia się napięcie, ale po rozpoczęciu rozmowy łatwiej jest się skupić. Być może trudność występuje przede wszystkim wtedy, gdy temat dotyczy relacji, poczucia winy albo konkretnego wspomnienia.

Warto także zauważyć różnice między tym, co dzieje się w myślach, emocjach i objawach somatycznych. Możesz myśleć: „Nie powinno mnie to już ruszać”, a jednocześnie czuć ścisk w brzuchu i potrzebę wycofania się. Taka rozbieżność nie oznacza, że coś robisz źle. Pokazuje tylko, że różne części doświadczenia mogą zmieniać się w różnym tempie.

Nie wyciągaj z jednej karty wniosków o swojej osobowości ani o tym, czy terapia działa. Pojedynczy dzień może wyglądać inaczej niż poprzedni z wielu powodów. Pomocniejsze bywa spokojne obserwowanie kilku kolejnych wpisów i omawianie ich z terapeutą.

W praktyce widzę, że regularne, krótkie notatki ułatwiają zauważenie sygnałów, które wcześniej były pomijane. Osoby korzystające z takiej formy przygotowania często przynoszą na sesję nie gotową interpretację, lecz konkret: zmianę snu, trudniejszą rozmowę, napięcie przed spotkaniem albo moment, w którym pojawiła się ulga. To daje punkt wyjścia do dalszej pracy.

Co z tym zrobić dalej?

Po wypełnieniu karty wybierz jeden element, który jest dziś najważniejszy. Nie musisz omawiać wszystkiego. Możesz powiedzieć: „Przed sesją zauważyłem lub zauważyłam, że najbardziej boję się...”, „W skali od 0 do 10 moje napięcie wynosi...” albo „Nie wiem, od czego zacząć, dlatego przyniosłem lub przyniosłam te notatki”.

Jeśli odpowiedzi wywołują silne emocje, nie próbuj samodzielnie pogłębiać wspomnienia ani wykonywać ćwiczeń związanych z EMDR bez ustalenia tego z terapeutą. Wystarczy odłożyć kartę, wrócić do chwili obecnej i poinformować o tym podczas spotkania.

Możesz też zapisać po sesji jedno krótkie zdanie: co było pomocne, co pozostało niejasne albo o czym warto pamiętać przed kolejną rozmową. Taki zapis nie ma służyć kontrolowaniu przebiegu terapii. Ma wspierać ciągłość i Twoją sprawczość.

Kiedy karta nie wystarczy?

Karta jest narzędziem do samoobserwacji, ale nie zastępuje konsultacji ani rozmowy z terapeutą. Jeśli przed sesją pojawia się poczucie, że trudno zadbać o podstawowe bezpieczeństwo, silne pobudzenie, dezorganizacja albo myśli o samobójstwie czy zrobieniu sobie krzywdy, powiedz o tym bezpośrednio specjaliście. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia zadzwoń pod 112.

Warto także powiedzieć terapeucie, jeśli samo wypełnianie karty zwiększa napięcie, uruchamia unikanie albo staje się kolejnym zadaniem, które trzeba wykonać idealnie. Wtedy można uprościć sposób przygotowania lub z niego czasowo zrezygnować. Dobre przygotowanie nie powinno polegać na zmuszaniu się do większej ilości pracy.

Gdy dziennik samopoczucia przed sesją EMDR pokazuje trudne emocje lub pytania dotyczące przygotowania, warto omówić je podczas konsultacji psychologicznej i terapii EMDR. Więcej informacji znajduje się na stronie konsultacji psychologicznej i terapii EMDR.