Jak odwołać sesję terapii?

Telefon leży obok, wiadomość jest prawie gotowa, a jednak trudno nacisnąć „wyślij”. Czasem powodem jest zwykła choroba lub nagła zmiana planów. Innym razem przed sesją pojawia się napięcie, wstyd albo myśl, że nie ma już o czym rozmawiać. Sam sposób odwołania może wtedy stać się ważną informacją.

Odwołanie sesji nie musi oznaczać rezygnacji z terapii

Odwołanie sesji oznacza przede wszystkim, że nie możesz albo nie chcesz uczestniczyć w spotkaniu w ustalonym terminie. Nie przesądza samo w sobie o tym, czy terapia jest potrzebna, skuteczna albo zakończona. W życiu zdarzają się sytuacje, których nie da się przewidzieć: pogorszenie samopoczucia, ważne obowiązki, trudność z organizacją opieki nad dzieckiem czy nagła zmiana planów.

Różnica między odwołaniem a rezygnacją dotyczy intencji. Jeśli chcesz kontynuować pracę, możesz napisać, że nie uda Ci się przyjść i poprosić o ustalenie innego terminu. Jeśli nie wiesz jeszcze, czy chcesz wrócić, również możesz przekazać to wprost. Nie trzeba podejmować ostatecznej decyzji w pośpiechu, ale warto zadbać o jasną komunikację.

Odwołanie wizyty u psychologa jest częścią kontaktu terapeutycznego. Obowiązują w nim zasady ustalone na początku współpracy, na przykład sposób kontaktu i reguły dotyczące zmian terminu. Jeśli nie pamiętasz tych ustaleń, sprawdź wcześniejsze wiadomości albo zapytaj o nie w krótkiej wiadomości.

Po czym poznać, co naprawdę dzieje się przed zaplanowaną sesją?

To, co czujesz i myślisz przed spotkaniem, może podpowiedzieć, czy chodzi głównie o przeszkodę organizacyjną, czy także o trudność emocjonalną. Zwróć uwagę na kilka możliwych sygnałów:

• Masz konkretną przeszkodę. Wiesz, że nie możesz dotrzeć z powodu obowiązku, nagłej sytuacji albo problemu z organizacją dnia.
• Pojawia się silne napięcie. Na samą myśl o rozmowie czujesz niepokój, ścisk w brzuchu, rozdrażnienie albo potrzebę natychmiastowego odwołania.
• Myślisz, że nie masz o czym mówić. Możesz mieć wrażenie, że ostatni tydzień był zwyczajny albo że nie wydarzyło się nic wystarczająco ważnego.
• Obawiasz się oceny. Trudno powiedzieć, że coś nie zostało zrobione, że wrócił dawny problem albo że nie zastosowano się do ustalonych wskazówek.
• Pojawia się ulga na myśl o nieobecności. Jednocześnie może towarzyszyć jej poczucie winy, wstyd albo obawa, że psycholog źle odbierze odwołanie.
• Chcesz odsunąć trudny temat. Wiesz, że podczas sesji może pojawić się rozmowa o relacji, stracie, złości, granicach albo wydarzeniu, o którym trudno mówić.
• Nie wiesz, czy odwołać, czy przełożyć spotkanie. Sama decyzja staje się obciążająca i odkładasz wysłanie wiadomości do ostatniej chwili.

Żaden z tych sygnałów nie mówi automatycznie, co masz zrobić. Pomaga jednak odróżnić prostą zmianę terminu od sytuacji, w której odwołanie może być sposobem na zmniejszenie napięcia. W obu przypadkach można napisać krótko i jasno. Różnica polega na tym, co później warto omówić.

Dlaczego czasem tak trudno napisać jedną wiadomość?

Trudność z odwołaniem sesji może wynikać jednocześnie z reakcji mózgu, napięcia w ciele, wcześniejszych doświadczeń i przekonań o sobie. Kiedy zbliża się rozmowa na trudny temat, organizm może potraktować ją jak sytuację wymagającą ochrony. Pojawia się pobudzenie, chęć wycofania albo myśl, że najlepiej będzie przełożyć spotkanie na później.

Odwołanie często przynosi natychmiastową ulgę. Napięcie spada, nie trzeba teraz odpowiadać na trudne pytania i można wrócić do codziennych zajęć. Mózg zapamiętuje wtedy, że uniknięcie spotkania szybko zmniejszyło dyskomfort. Przy kolejnym terminie podobna reakcja może pojawić się jeszcze wcześniej. Nie oznacza to braku silnej woli. To sposób, w jaki człowiek uczy się unikać tego, co w danej chwili wydaje się zbyt obciążające.

Znaczenie mają też przekonania wyniesione z wcześniejszych relacji. Jeśli kiedyś za zmianę zdania spotykała Cię złość, krytyka albo chłód, zwykła wiadomość może uruchamiać obawę przed reakcją drugiej osoby. Podobnie działa przekonanie, że trzeba być idealnie przygotowanym, mieć ważny powód albo nie sprawiać kłopotu.

W pracy psychologicznej często obserwuję, że osoby odwołujące sesję nie chcą przerwać kontaktu. Bardziej boją się tego, co mogłoby wydarzyć się podczas rozmowy. Kiedy udaje się nazwać tę różnicę, łatwiej zdecydować, czy potrzebne jest przełożenie spotkania, czy raczej przekazanie psychologowi, że przed sesją pojawiło się silne unikanie.

Co możesz zrobić już dziś, gdy nie możesz przyjść na terapię?

Gdy nie możesz przyjść na terapię, przekaż krótką wiadomość możliwie szybko i napisz, czy chcesz ustalić inny termin. Nie musisz tworzyć długiego wyjaśnienia ani czekać, aż znajdziesz idealne słowa.

1. Sprawdź wcześniejsze ustalenia

Przypomnij sobie, przez jaki kanał należy odwoływać sesje i jakie zasady obowiązują przy zmianie terminu. Jeśli spotkania odbywają się online, sprawdź także, czy problem dotyczy wyłącznie połączenia. Być może możliwa jest rozmowa w innej formie, jeśli takie rozwiązanie było wcześniej uzgodnione.

2. Napisz prosty komunikat

Wiadomość może składać się z trzech elementów: informacji o nieobecności, krótkiego powodu, jeśli chcesz go podać, oraz decyzji dotyczącej dalszego kontaktu.

Nie mogę przyjść na zaplanowaną sesję. Proszę o informację, czy możemy ustalić inny termin.

Możesz też napisać: „Chcę odwołać najbliższe spotkanie. Potrzebuję kilku dni, żeby zdecydować, kiedy mogę wrócić do rozmowy”. Taka wiadomość nie wymaga usprawiedliwiania się ani opisywania wszystkich okoliczności.

3. Rozróżnij odwołanie od przełożenia

Jeśli chcesz kontynuować terapię, użyj słów „przełożyć sesję” albo „ustalić nowy termin”. Jeśli nie jesteś pewien lub pewna, czego potrzebujesz, możesz napisać właśnie o niepewności. Ważne, żeby nie obiecywać kolejnego spotkania tylko dlatego, że trudno odmówić.

4. Zapisz, co działo się przed wysłaniem wiadomości

Po odwołaniu zwróć uwagę na myśli, emocje i reakcje fizyczne. Czy pojawiła się ulga, wstyd, złość, smutek albo napięcie? Czy myśl brzmiała: „Nie mam prawa odwołać”, „psycholog będzie rozczarowany” albo „muszę najpierw wszystko uporządkować”? Takie informacje mogą pomóc podczas kolejnej sesji bardziej niż szczegółowy opis samej sytuacji organizacyjnej.

Kiedy odwołanie sesji warto omówić z psychologiem?

Warto omówić odwołanie sesji z psychologiem wtedy, gdy powtarza się ono, wywołuje silne emocje albo pojawia się głównie przed rozmowami o ważnych sprawach.

Sygnałem do zatrzymania się może być sytuacja, w której:

• odwołujesz kolejne spotkania, choć wcześniej chciałeś lub chciałaś kontynuować pracę;
• czujesz dużą ulgę, a potem narastające poczucie winy lub wstyd;
• odwołanie pojawia się po rozmowie, która poruszyła ważny temat;
• nie wysyłasz wiadomości, tylko znikasz bez informacji, mimo że chcesz zachować kontakt;
• masz poczucie, że musisz najpierw stać się spokojniejszy lub spokojniejsza, żeby móc przyjść na sesję;
• zmiana terminu stała się sposobem na unikanie niemal każdej trudniejszej rozmowy.

Podczas rozmowy psycholog może pomóc sprawdzić, co uruchamia potrzebę wycofania. Nie chodzi o ocenianie decyzji ani zmuszanie do udziału w sesji. Można przyjrzeć się temu, czego obawiasz się w kontakcie, jakie masz doświadczenia z proszeniem o zmianę i jak rozmawiać o swoich granicach bez zrywania relacji.

W konsultacjach widzę, że samo powiedzenie: „Chciałem lub chciałam odwołać, bo bałem lub bałam się tej rozmowy” często otwiera ważny temat. Taki komunikat nie musi być idealnie sformułowany. Wystarczy, że jest prawdziwy i pozwala wspólnie zastanowić się, czego potrzebujesz, żeby kontakt był możliwy.

Najczęściej zadawane pytania

Czy trzeba podać powód odwołania sesji?

Nie musisz opisywać szczegółów, jeśli nie chcesz. Wystarczy informacja, że nie możesz uczestniczyć w spotkaniu, oraz wiadomość, czy chcesz je przełożyć. Jeśli powód wiąże się z tematami omawianymi w terapii, możesz opowiedzieć o nim podczas kolejnej sesji. Warto jednak znać zasady ustalone z psychologiem dotyczące organizacji spotkań.

Czy odwołanie sesji oznacza, że terapia nie działa?

Nie. Jedno odwołanie może wynikać z wielu zwyczajnych przyczyn i nie pozwala ocenić całej terapii. Jeśli jednak pojawia się częściej, zwłaszcza przed trudnymi rozmowami, może być ważnym sygnałem do omówienia. Terapia nie polega na tym, żeby nigdy nie mieć wątpliwości. Obejmuje także rozmowę o oporze, złości, rozczarowaniu i chęci wycofania.

Co zrobić, gdy muszę odwołać sesję w ostatniej chwili?

Napisz lub zadzwoń tak szybko, jak możesz, korzystając z ustalonego sposobu kontaktu. Przekaż jasno, że nie pojawisz się na spotkaniu. Nie odkładaj wiadomości tylko dlatego, że jest późno albo trudno znaleźć właściwe wyjaśnienie. Jeśli późne odwołanie ma dla Ciebie duże znaczenie emocjonalne, możesz wrócić do tego tematu przy kolejnym kontakcie.

Czy można przełożyć pierwszą konsultację?

Taką możliwość najlepiej ustalić bezpośrednio z osobą prowadzącą konsultację. Napisz, że nie możesz przyjść w wybranym terminie i zapytaj o dostępne rozwiązania. Pierwsza rozmowa służy także sprawdzeniu, czego potrzebujesz i czy dana forma pomocy jest odpowiednia. Zmiana terminu nie musi oznaczać rezygnacji z szukania wsparcia.

Jasna wiadomość o odwołaniu sesji jest częścią dbania o kontakt, a nie dowodem braku zaangażowania. Jeśli potrzebujesz dopiero rozpocząć rozmowę o swojej sytuacji, możesz sprawdzić informacje o pierwszej konsultacji i wybrać moment, w którym łatwiej będzie zrobić ten krok. Czasem właśnie spokojne nazwanie trudności pozwala odzyskać więcej sprawczości i zadbać o własny dobrostan.