Halucynacja

Halucynacja, nazywana również omamem, to zaburzenie spostrzegania polegające na odbieraniu wrażeń zmysłowych bez obecności realnego bodźca w otoczeniu zewnętrznym. Osoba doświadczająca halucynacji jest przekonana o ich rzeczywistym istnieniu i odbiera je z taką samą wyrazistością jak prawdziwe zjawiska fizyczne.

Doznania te mogą dotyczyć dowolnego zmysłu, objawiając się słyszeniem głosów, widzeniem nieistniejących postaci, odczuwaniem zapachów, smaków lub dotyku na skórze. Zjawisko to występuje w różnych zaburzeniach psychicznych oraz chorobach neurologicznych.

Na czym polegają halucynacje

Halucynacje należą do jakościowych zaburzeń spostrzegania i bywają określane jako doznania zmysłowe bez obecności zewnętrznego obiektu. Od iluzji odróżnia je fakt, że nie powstają w wyniku zniekształcenia istniejącego bodźca, lecz są wytworem samego układu nerwowego. Osoba przeżywająca halucynację ma głębokie poczucie realności odbieranego zjawiska i rzutuje je w przestrzeń zewnętrzną, co często wywołuje silny niepokój oraz dezorientację. Doznania te angażują uwagę w stopniu utrudniającym kontakt z otoczeniem.

Rodzaje halucynacji zmysłowych

Klasyfikacja halucynacji opiera się na narządzie zmysłu, w obrębie którego występują zaburzenia percepcji. Do najczęstszych postaci należą:

• Halucynacje słuchowe, obejmujące szumy, dźwięki lub głosy komentujące zachowanie bądź zwracające się do osoby,
• Halucynacje wzrokowe, przyjmujące formę błysków, cieni, przedmiotów lub całych postaci,
• Halucynacje węchowe i smakowe, polegające na odczuwaniu nietypowych, często nieprzyjemnych zapachów lub posmaków,
• Halucynacje czuciowe (somatyczne), związane z doznaniem dotyku, mrowienia czy obecności czegoś na ciele.

Podłoże i możliwe przyczyny

Mechanizmy powstawania halucynacji bywają wiązane przez badaczy z zaburzeniami pracy sieci neuronalnych odpowiedzialnych za przetwarzanie bodźców oraz z nieprawidłowościami przekaźnictwa neurochemicznego. Objawy te mogą występować w przebiegu chorób psychotycznych, takich jak schizofrenia, w ciężkich zaburzeniach nastroju, a także po długotrwałym braku snu, w stanach majaczeniowych i po urazach głowy. Osoba poddana działaniu skrajnego wycieńczenia organizmu również może doświadczać przejściowych omamów zmysłowych.

Kiedy konieczna jest pomoc specjalisty

Pojawienie się halucynacji wymaga pilnej konsultacji medycznej ze względu na powagę tego objawu. Szybkie podjęcie leczenia psychiatrycznego i neurologicznego umożliwia ustalenie przyczyny i wygaszenie niepokojących doznań. W bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia należy zadzwonić pod numer 112. Pomoc w nagłym kryzysie psychicznym zapewnia także bezpłatny, całodobowy telefon zaufania 800 70 2222.